Haftung für Schäden: Was sie beinhaltet und wann sie möglich ist

Iemand aansprakelijk stellen voor schade betekent dat je een ander formeel verantwoordelijk houdt voor het nadeel dat je door zijn toedoen lijdt, en dat je die persoon of zijn verzekeraar vraagt jouw schade te vergoeden. De juridische basis daarvoor is meestal de onrechtmatige daad uit artikel 6:162 BW: wie onrechtmatig handelt en daarmee een ander schade toebrengt, moet die schade vergoeden. Aansprakelijk stellen kan zodra er schade is, er een ander bij betrokken is die iets fout deed (of nalatig was) en er een verband bestaat tussen dat handelen en jouw schade.

Die kurze Antwort

• Wat is het: het formeel verantwoordelijk houden van een ander voor jouw schade, zodat hij of zijn verzekeraar die schade moet vergoeden.
• Wanneer kan het: als er schade is, iemand onrechtmatig handelde of zijn plicht verzaakte, en dat handelen de schade veroorzaakte (artikel 6:162 BW).
• Wat krijg je vergoed: zowel materiële schade (kosten, gemiste inkomsten) als immateriële schade in de vorm van smartengeld (artikel 6:106 BW).
• Wat het kost: bij verhaalbare letselschade niets — de redelijke kosten van rechtsbijstand worden op de aansprakelijke partij verhaald (artikel 6:96 lid 2 BW).

Wat betekent “aansprakelijk stellen voor schade” precies?

Aansprakelijk stellen is het juridische moment waarop je tegen een ander zegt: jij bent verantwoordelijk voor mijn schade, en ik houd je daaraan. Dat is iets anders dan alleen een klacht of een boze brief. Een aansprakelijkstelling legt een rechtsverhouding vast en zet de tegenpartij — vaak diens verzekeraar — aan zet om jouw schade te beoordelen en te vergoeden.

Belangrijk is het onderscheid tussen twee dingen die snel door elkaar lopen. Aansprakelijkheid is de vraag of iemand juridisch verantwoordelijk is. Aansprakelijk stellen is de handeling waarmee je die ander op die verantwoordelijkheid aanspreekt. In dit artikel gaat het vooral om de eerste vraag: wanneer is er sprake van aansprakelijkheid, en op welke grond kun je iemand voor schade aanspreken? Wil je weten hoe je de aansprakelijkstelling zelf opstelt — wat erin moet, hoe je de verjaring stuit en hoe een brief is opgebouwd — lees dan ons aparte artikel over het verhalen van je schadevergoeding.

De grondslag: onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW)

De meest voorkomende grond om iemand aansprakelijk te stellen voor schade is de onrechtmatige daad. Artikel 6:162 BW stelt vijf voorwaarden, die allemaal vervuld moeten zijn:

1. Onrechtmatige daad. Er is een inbreuk op een recht, een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht, of met wat in het maatschappelijk verkeer betaamt.
2. Toerekenbaarheid. De daad kan aan de dader worden toegerekend, door schuld of op grond van de wet.
3. Schade. Je hebt daadwerkelijk schade geleden — materieel, immaterieel of beide.
4. Causaal verband. Er is een verband tussen de onrechtmatige daad en jouw schade: zonder de fout was de schade er niet geweest.
5. Relativiteit. De geschonden norm strekt tot bescherming tegen schade zoals jij die lijdt.

Klinkt formeel, maar in de praktijk komt het hierop neer: iemand deed iets fout (of liet iets na wat hij wel had moeten doen), jij hebt daardoor schade, en dat valt hem toe te rekenen. De volledige wettekst vind je op wetten.overheid.nl.

Wanneer kun je iemand aansprakelijk stellen voor schade?

Niet alleen de klassieke onrechtmatige daad telt. De wet kent verschillende situaties met een eigen grondslag voor aansprakelijkheid:

• Verkeersongeval: bij een aanrijding geldt vaak artikel 185 WVW, dat fietsers en voetgangers extra beschermt tegen gemotoriseerd verkeer. Meer hierover lees je bij verkeersongeval.
• Bedrijfsongeval: je werkgever heeft een vergaande zorgplicht (artikel 7:658 BW) en is in beginsel aansprakelijk als hij die schendt. Zie bedrijfsongeval.
• Ongeval met een dier: de bezitter van een dier is risicoaansprakelijk voor schade die het dier aanricht (artikel 6:179 BW). Lees ongeval met een dier.
• Medische fout: bij schade door onzorgvuldige zorg geldt de behandelovereenkomst (artikelen 7:453 en 7:462 BW). Zie medische fout.

De rode draad: er moet schade zijn, een aanwijsbare partij die iets fout deed of een wettelijke plicht schond, en een verband tussen beide. Twijfel je of jouw situatie eronder valt? Een letselschade-expert beoordeelt dat kosteloos.

Welke schade kun je laten vergoeden?

Als je iemand met succes aansprakelijk stelt, heb je recht op vergoeding van je volledige schade. Die valt grofweg in twee categorieën:

• Materiële schade: medische kosten, eigen risico, reiskosten, hulp in het huishouden, gemiste inkomsten en verlies aan verdienvermogen, en schade aan spullen.
• Immateriële schade (smartengeld): een vergoeding voor pijn, verdriet en gederfde levensvreugde op grond van artikel 6:106 BW.

Bij overlijden door een ongeval kunnen nabestaanden onder voorwaarden ook schade vorderen, zoals gederfd levensonderhoud en uitvaartkosten (artikel 6:108 BW). Een volledig overzicht van wat je kunt claimen, vind je bij schadevergoeding en specifiek bij smartengeld.

Aansprakelijk stellen: de persoon of de verzekeraar?

In de meeste letselschadezaken stel je niet de persoon zelf, maar diens verzekeraar aansprakelijk. Een automobilist is verplicht verzekerd (WAM), een werkgever heeft doorgaans een aansprakelijkheidsverzekering, en een hondenbezitter is vaak gedekt via zijn aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren. Bij personenschade mag je de verzekeraar bovendien rechtstreeks aanspreken op grond van de directe actie uit artikel 7:954 BW.

Dat is prettig voor jou: je hoeft geen persoonlijke ruzie met de veroorzaker uit te vechten, en de verzekeraar heeft de middelen om je schade te betalen. Tegelijk heeft die verzekeraar een eigen belang om zo weinig mogelijk uit te keren. Daarom is het verstandig om je te laten bijstaan door een gespecialiseerde letselschadejurist of letselschade advocaat die het spel kent.

Wat als je deels zelf schuld hebt?

Aansprakelijkheid is niet altijd zwart-wit. Heeft je eigen gedrag bijgedragen aan de schade, dan kan sprake zijn van eigen schuld (artikel 6:101 BW) en wordt de vergoeding naar verhouding verdeeld. Toch betekent gedeelde schuld zelden dat je niets krijgt — vaak blijft een flink deel van je schade verhaalbaar. Laat je daarom niet te snel afschepen met een afwijzing; een onafhankelijke beoordeling loont.

Wat kost het om iemand aansprakelijk te stellen?

De drempel die slachtoffers het vaakst tegenhoudt zijn de kosten — meestal onterecht. In een verhaalbare letselschadezaak draagt de aansprakelijke partij ook de redelijke kosten van jouw rechtsbijstand. Dat staat in artikel 6:96 lid 2 BW: de kosten ter vaststelling van schade en aansprakelijkheid en de kosten om je schade buiten rechte vergoed te krijgen, horen bij je schade.

Concreet: zolang een ander aansprakelijk is, betaal je voor onze hulp niets. Daarom werken wij 100% betaald door de verzekeraar. We bespreken vooraf altijd eerlijk of je zaak verhaalbaar is, zodat je nooit voor verrassingen komt te staan.

Ehrliche Empfehlung

Niet voor elke schade heb je een specialist nodig. Gaat het puur om blikschade of materiële schade zonder letsel, dan regel je dat meestal rechtstreeks tussen verzekeraars — daar hoef je geen letselschadebedrijf voor in te schakelen. Is er wél lichamelijk of psychisch letsel door toedoen van een ander, dan ligt het anders: de schade is dan vaak groter en complexer dan ze op het eerste gezicht lijkt, en een gespecialiseerde belangenbehartiger verdient zichzelf ruimschoots terug. Zeker omdat die hulp je in een verhaalbare zaak niets kost.

Wil je weten of je iemand met succes aansprakelijk kunt stellen voor jouw schade? Plan een gratis adviesgesprek of vraag direct een gratis intake aan. Wij beoordelen je zaak kosteloos en claimen je maximale schadevergoeding.

Häufig gestellte Fragen