Medische fout

Wat is een medische fout?

Een medische fout is een fout in de zorg waardoor jij schade hebt opgelopen die voorkomen had kunnen worden. Het gaat dan om handelen of juist nalaten van een arts, verpleegkundige, ziekenhuis of andere zorgverlener dat onder de maat was. Denk aan een gemiste diagnose, een verkeerd uitgevoerde operatie, een verkeerd of te laat voorgeschreven medicijn, of een infectie die door slechte hygiëne ontstond.

Belangrijk om te beseffen: niet elke tegenvaller in de zorg is een medische fout. De geneeskunde kent risico’s, en zelfs een goede arts kan een slecht resultaat hebben. De juridische vraag is niet of het misging, maar of de zorgverlener verwijtbaar heeft gehandeld. Pas als dat zo is, kun je je schade verhalen.

Op deze pagina leggen we uit wanneer er sprake is van een medische fout, hoe je het ziekenhuis aansprakelijk stelt en welke schadevergoeding je kunt claimen. Heb je letsel opgelopen door iets anders, kijk dan eens op onze pagina over overige letselschade.

Vertel je verhaal Gratis adviesgesprek

Wanneer is sprake van een medische fout?

De kern van elke medische aansprakelijkheid is één norm: heeft de zorgverlener gehandeld zoals een redelijk handelend en redelijk bekwaam vakgenoot in dezelfde situatie zou hebben gedaan? Dit is de maatstaf die rechters en medisch adviseurs altijd hanteren.

De arts hoeft dus niet perfect te zijn. Het gaat erom of hij of zij heeft gehandeld zoals een gemiddelde, goede collega-arts dat onder dezelfde omstandigheden zou hebben gedaan. Een fout die elke zorgvuldige arts ook had kunnen maken, levert geen aansprakelijkheid op. Een fout die een redelijk bekwame vakgenoot juist had moeten vermijden, wel.

Voorbeelden van situaties die op een medische fout kunnen wijzen:

• Een duidelijke afwijking op een scan of foto die over het hoofd werd gezien;
• Een operatie aan het verkeerde lichaamsdeel of het achterlaten van een instrument in het lichaam;
• Een verkeerde dosering of een medicijn dat niet samengaat met andere medicatie;
• Een diagnose die veel te laat werd gesteld, waardoor behandeling minder kans van slagen had;
• Onvoldoende nazorg of het negeren van duidelijke alarmsignalen.

Of er in jouw geval echt een verwijtbare fout is gemaakt, kan vaak alleen een onafhankelijk medisch adviseur beoordelen. Die toetst jouw dossier aan de geldende richtlijnen en aan wat een goede vakgenoot zou hebben gedaan.

Wanneer is iets een complicatie en geen fout?

Het verschil tussen een complicatie en een verwijtbare fout

Dit onderscheid is in de praktijk het belangrijkst, en tegelijk het lastigst. Een complicatie is een bekend en erkend risico van een behandeling dat zich kan voordoen, ook als de arts alles goed heeft gedaan. Een wondinfectie, een nabloeding of een zenuwbeschadiging kunnen bekende risico’s zijn van een ingreep. Treedt zo’n complicatie op zonder dat de arts iets fout deed, dan is er meestal geen aansprakelijkheid.

Het wordt anders als de arts de complicatie had moeten zien aankomen, niet adequaat reageerde toen die optrad, of je vooraf niet had gewaarschuwd voor dat risico. Dan kan een op zichzelf bekende complicatie alsnog uitmonden in een verwijtbare fout. De grens tussen een complicatie en een fout is dus geen kwestie van het resultaat, maar van het handelen eromheen.

WGBO en informed consent

De Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) verplicht je arts om je goed te informeren voordat je toestemming geeft voor een behandeling. Dit heet informed consent. Je hoort te weten wat de behandeling inhoudt, welke risico’s en complicaties eraan vastzitten en welke alternatieven er zijn. Pas als je dat weet, kun je een echte, vrije keuze maken.

Is dat niet of onvoldoende gebeurd, dan kan dat zelfstandig een verwijt opleveren. Als je vooraf was gewaarschuwd voor een bepaald risico, had je de behandeling misschien geweigerd of voor een alternatief gekozen. Schending van de informatieplicht is daarom een veelvoorkomend en serieus aanknopingspunt in medische zaken.

Wie is aansprakelijk? Het ziekenhuis

Veel mensen denken dat ze de individuele arts moeten aanspreken die de fout maakte. Dat is meestal niet nodig, en zelfs onverstandig. De wet maakt het je hier eenvoudiger dan je denkt.

Op grond van artikel 7:462 BW is het ziekenhuis centraal aansprakelijk te stellen voor fouten die binnen het ziekenhuis zijn gemaakt, óók als de fout door een individuele arts of verpleegkundige is begaan. Je hoeft dus niet uit te zoeken wie precies wat deed of bij wie de schuld ligt. Je stelt simpelweg het ziekenhuis aansprakelijk, en het ziekenhuis (of zijn aansprakelijkheidsverzekeraar) is jouw aanspreekpunt.

Dit zogenoemde centrale aansprakelijkheid is een groot voordeel voor patiënten. Het maakt niet uit of de arts in loondienst was of als zelfstandige in het ziekenhuis werkte: het ziekenhuis kun je aanspreken. Ging het mis bij een zelfstandige praktijk, zoals een huisarts, tandarts of fysiotherapeut buiten een ziekenhuis, dan stel je die zorgverlener of praktijk rechtstreeks aansprakelijk.

Een klacht is iets anders dan een schadeclaim

Dit is een verwarring die we vaak zien. Een klacht indienen en een schadeclaim instellen zijn twee totaal verschillende dingen, met verschillende doelen.

Een klacht gaat over erkenning, uitleg en verbetering. Je kunt terecht bij de klachtenfunctionaris van het ziekenhuis, en bij ernstige zaken bij het tuchtcollege voor de gezondheidszorg. Het tuchtcollege beoordeelt of de arts tuchtrechtelijk verwijtbaar heeft gehandeld en kan een maatregel opleggen, bijvoorbeeld een waarschuwing of berisping. Een klachtenprocedure levert je echter géén financiële vergoeding op.

Een schadeclaim is een civiele procedure waarmee je een geldelijke vergoeding voor je schade vraagt. Die loopt via het ziekenhuis en zijn verzekeraar, niet via het tuchtcollege. Wil je een vergoeding voor je gemiste inkomen, je medische kosten en je smartengeld, dan moet je de schadeclaim-route bewandelen.

De routes kunnen elkaar wel versterken: een uitspraak van het tuchtcollege kan in een schadezaak als bewijs dienen. Maar reken er niet op dat een gegrond verklaarde klacht automatisch tot schadevergoeding leidt. Daarvoor is een aparte aanpak nodig.

Vertel je verhaal Gratis adviesgesprek

Het medisch dossier als bewijs

In een medische zaak is jouw dossier het belangrijkste bewijsstuk. Daarin staat wat er is onderzocht, besloten en gedaan. Je hebt het wettelijk recht om je complete medisch dossier op te vragen en een kopie te ontvangen. Doe dit altijd zo snel mogelijk, en vraag het volledige dossier op, inclusief röntgenfoto’s, scans, operatieverslagen en correspondentie.

Een onafhankelijk medisch adviseur bestudeert dit dossier en toetst het aan de geldende richtlijnen. Zo wordt duidelijk of er is afgeweken van wat een redelijk bekwaam vakgenoot zou hebben gedaan. Zonder zo’n medische beoordeling is een claim vrijwel kansloos, en daarom is dit een vaste stap in elke zaak die wij behandelen.

Er is nog een belangrijk juridisch punt. Als blijkt dat het dossier onvolledig of slecht bijgehouden is, kan dat in jouw voordeel werken. Een zorgverlener heeft een wettelijke dossierplicht. Houdt hij die niet goed na, dan kan een rechter de bewijslast omkeren: het ziekenhuis moet dan aantonen dat er géén fout is gemaakt, in plaats van dat jij moet bewijzen dat dit wel zo is. Een rommelig dossier kan zo onverwacht jouw positie versterken.

Welke schade kun je claimen?

Heeft een onafhankelijk medisch adviseur bevestigd dat er een verwijtbare fout is gemaakt, dan heb je recht op vergoeding van je volledige schade. Die schade bestaat uit twee soorten.

Materiële schade is alle schade die in geld is uit te drukken, zoals:

• Verlies van inkomen, nu en in de toekomst, als je niet of minder kunt werken;
• Eigen risico, eigen bijdragen en niet-vergoede medische kosten;
• Kosten van extra behandelingen, revalidatie of hulpmiddelen;
• Kosten voor huishoudelijke hulp, mantelzorg en aanpassingen in huis;
• Reiskosten naar artsen en ziekenhuizen.

Immateriële schade is het smartengeld: een vergoeding voor je pijn, verdriet en verlies aan levensvreugde. Hoeveel je kunt claimen hangt af van de ernst en de blijvende gevolgen van het letsel.

Wil je een indruk krijgen van de totale omvang van je schade? Met onze letselschade berekenen tool krijg je een eerste inschatting. Houd er rekening mee dat elke zaak anders is en dat alleen een persoonlijke beoordeling een betrouwbaar beeld geeft.

Hoeveel smartengeld krijg je?

Smartengeld is de vergoeding voor het leed dat niet in geld is uit te drukken: de pijn, de beperkingen en het verlies aan kwaliteit van leven. Bij medische fouten kunnen de bedragen flink oplopen, omdat de gevolgen vaak ingrijpend en blijvend zijn.

De hoogte van het smartengeld hangt af van factoren als de aard en ernst van het letsel, of het blijvend is, je leeftijd en de invloed op je dagelijks leven, werk en relaties. Bij relatief licht letsel gaat het soms om enkele duizenden euro’s, terwijl ernstige blijvende schade kan leiden tot bedragen van tienduizenden euro’s of meer.

Omdat geen twee situaties gelijk zijn, is er geen vaste tabel waar je je bedrag uit kunt aflezen. Op onze pagina over smartengeld lees je uitgebreider hoe de hoogte wordt bepaald en wat je in jouw situatie ongeveer kunt verwachten.

Wat moet je doen?

Vermoed je dat er een medische fout is gemaakt? Met een paar stappen sta je meteen sterker:

• Vraag je medisch dossier op. Verzamel je volledige dossier, inclusief scans en operatieverslagen. Dit is je belangrijkste bewijs.
• Leg alles vast. Schrijf op wat er is gebeurd, wanneer, en met wie je sprak. Bewaar afspraakbevestigingen, brieven en e-mails.
• Houd je kosten bij. Bewaar bonnetjes en facturen van alle kosten die met de fout te maken hebben.
• Onderteken niets zomaar. Teken geen verklaringen of afkoopvoorstellen van het ziekenhuis of de verzekeraar voordat je advies hebt ingewonnen.
• Schakel deskundige hulp in. Laat je situatie kosteloos beoordelen, zodat je weet of een claim kansrijk is.

Je levert zelf je medisch dossier aan, waarna wij je situatie kosteloos beoordelen. Zodra je je zaak bij ons aanmeldt, nemen wij het aansprakelijk stellen van het ziekenhuis en de communicatie met de verzekeraar van je over. Is voor de haalbaarheid vooraf een onafhankelijk medisch advies nodig, dan bespreken we de kosten daarvan altijd eerst met je — bij erkende aansprakelijkheid worden die op de verzekeraar verhaald.

Kan mijn zaak verjaren?

Ja, ook een claim na een medische fout kan verjaren, en dat is een reden om niet te lang te wachten. In beginsel geldt een verjaringstermijn van vijf jaar. Die termijn begint pas te lopen op het moment dat je zowel bekend bent met de schade als met de partij die daarvoor aansprakelijk is.

Juist bij medische fouten is dat startmoment vaak lastig te bepalen. Soms wordt pas jaren later duidelijk dat een eerdere behandeling fout ging. Daarom kan de termijn later beginnen dan je denkt. Toch is wachten nooit verstandig: bewijs verdwijnt, herinneringen vervagen en het dossier wordt soms moeilijker compleet te krijgen.

Twijfel je of jouw zaak nog op tijd is? Leg het ons gerust voor. We kunnen vaak snel inschatten of de termijn nog loopt en de verjaring zo nodig stuiten, zodat je rechten behouden blijven.

Heb ik een letselschade-expert of advocaat nodig?

Een medische fout-zaak voer je niet alleen. Je staat tegenover een ziekenhuis met juristen en een ervaren verzekeraar, en de medische kant van de zaak is ingewikkeld. Goede begeleiding maakt het verschil tussen een afwijzing en een eerlijke vergoeding.

Het goede nieuws: deze hulp hoeft jou niets te kosten. Op grond van artikel 6:96 BW zijn de redelijke kosten van rechtsbijstand onderdeel van je schade. Is het ziekenhuis aansprakelijk, dan betaalt de tegenpartij ook de kosten van je belangenbehartiger. Zo krijg je deskundige hulp zonder financieel risico.

Een letselschade-expert vraagt je dossier op, schakelt de onafhankelijk medisch adviseur in, stelt het ziekenhuis aansprakelijk en onderhandelt namens jou over de schadevergoeding. Jij houdt één vast aanspreekpunt en kunt je energie richten op je herstel. Wil je weten waar je staat? Laat je zaak vrijblijvend en kosteloos beoordelen.