Emotional distress

What is emotional distress?

Affectieschade is de vergoeding voor het verdriet en het leed dat jij als naaste ervaart doordat een dierbare door toedoen van een ander ernstig en blijvend gewond raakt of overlijdt. Het gaat dus niet om jouw eigen lichamelijke of psychische letsel, maar om de pijn van het gemis, de zorg en de blijvende verandering in je leven nu het met je dierbare nooit meer wordt zoals het was.

Lange tijd kende het Nederlandse recht geen vergoeding voor dit soort leed. Naasten van een slachtoffer stonden vaak met lege handen, hoe ingrijpend hun verdriet ook was. Dat voelde voor veel mensen onrechtvaardig. Sinds 1 januari 2019 is dat veranderd: vanaf die datum hebben naasten in bepaalde situaties recht op een vergoeding van affectieschade.

Belangrijk om te begrijpen is dat affectieschade een vorm van immateriële schade is, vergelijkbaar met smartengeld. Het is geen vergoeding voor kosten die je hebt gemaakt of inkomen dat je bent misgelopen, maar een erkenning in geld van je verdriet. Het bedrag kan dat verdriet natuurlijk nooit wegnemen. Toch ervaren veel naasten het als een belangrijk gebaar van erkenning, een teken dat hun leed serieus wordt genomen door de samenleving en door de partij die verantwoordelijk is.

Affectieschade kan aan de orde zijn in allerlei situaties waarin iemand anders aansprakelijk is: na een ernstig verkeersongeval, een bedrijfsongeval, een medische fout of een geweldsmisdrijf. Steeds geldt dezelfde voorwaarde: er moet een ander aansprakelijk zijn voor het ernstige letsel of het overlijden van je dierbare. Wij beoordelen kosteloos of dat in jouw situatie het geval is.

Tell your story Free consultation

Sinds wanneer bestaat het recht op affectieschade?

Het recht op affectieschade bestaat in Nederland sinds 1 januari 2019. Op die datum trad de Wet affectieschade in werking, die de mogelijkheid voor naasten om een vergoeding te krijgen vastlegde in het Burgerlijk Wetboek. De regeling is opgenomen in artikel 6:107 BW (voor de situatie dat een dierbare ernstig en blijvend gewond raakt) en artikel 6:108 BW (voor de situatie dat een dierbare overlijdt).

Voor die tijd was de discussie hierover al jaren gaande. Nederland liep op dit punt achter op veel omringende landen, waar naasten al langer recht hadden op een dergelijke vergoeding. Een eerder wetsvoorstel sneuvelde nog in de Eerste Kamer, maar uiteindelijk werd erkend dat het verdriet van naasten een eigen plek verdient in het schadevergoedingsrecht.

Aan die invoeringsdatum zit een belangrijke voorwaarde vast: de regeling geldt alleen voor gebeurtenissen die op of na 1 januari 2019 hebben plaatsgevonden. Vond het ongeval of het schadeveroorzakende voorval dáárvoor plaats, dan bestaat er in beginsel geen recht op affectieschade, hoe ingrijpend de gevolgen ook zijn. Het moment van de gebeurtenis is dus bepalend, niet het moment waarop het letsel zich openbaarde of waarop je een claim indient.

Twijfel je of jouw situatie binnen de regeling valt? Laat het ons gerust beoordelen. We kijken nauwkeurig naar de datum van de gebeurtenis en naar de aansprakelijkheid, en vertellen je eerlijk waar je aan toe bent. Wil je weten hoe wij te werk gaan? Lees dan onze werkwijze.

Speelt jouw zaak rond een gebeurtenis van vóór 2019, dan betekent dat overigens niet automatisch dat je met lege handen staat. Er kunnen andere vergoedingen aan de orde zijn, bijvoorbeeld voor concrete kosten die jij hebt gemaakt of voor je eigen psychisch letsel als je getuige was van het voorval. Het loont dus altijd om je situatie te laten bekijken, ook als affectieschade zelf niet van toepassing blijkt te zijn.

Wie heeft er recht op affectieschade?

Niet iedereen die verdriet heeft, kan affectieschade claimen. De wet noemt een vaste groep van naasten die hiervoor in aanmerking komt: de zogenoemde kring van gerechtigden. Die kring is bewust afgebakend, om eindeloze discussies te voorkomen over wie wel en niet recht heeft op een vergoeding.

De vaste kring van gerechtigden

Tot de personen die in beginsel recht hebben op affectieschade behoren onder meer:

• De echtgenoot of geregistreerd partner van het slachtoffer.
• De levensgezel met wie het slachtoffer duurzaam een gemeenschappelijke huishouding voert.
• Ouders van het slachtoffer, en pleeg- of stiefouders die als ouder voor het kind zorgen.
• Kinderen van het slachtoffer, waaronder pleeg- en stiefkinderen.

De hardheidsclausule voor bijzondere gevallen

Naast deze vaste kring kent de wet een belangrijke opening. Ook iemand die niet in het rijtje hierboven past, kan in aanmerking komen als er sprake is van een zo nauwe persoonlijke band met het slachtoffer dat een vergoeding gerechtvaardigd is. Denk bijvoorbeeld aan een broer of zus die altijd met het slachtoffer samenwoonde, of aan iemand die feitelijk de rol van ouder of kind vervulde. Deze hardheidsclausule biedt ruimte voor schrijnende situaties die niet in een standaardcategorie passen.

Het feit dat je tot de kring behoort, is op zichzelf nog niet genoeg. Er moet ook een ander aansprakelijk zijn voor het ernstige en blijvende letsel of het overlijden van je dierbare. Is die aansprakelijkheid er, dan heb je een zelfstandig recht op affectieschade, dus los van eventuele andere vergoedingen waar jij of het slachtoffer recht op hebben. Wij beoordelen kosteloos of jij tot de kring van gerechtigden behoort en of de aansprakelijkheid rond te krijgen is.

Tell your story Free consultation

Hoe hoog is de vergoeding voor affectieschade?

Anders dan bij gewoon smartengeld, dat per geval wordt vastgesteld, werkt affectieschade met vaste, genormeerde bedragen. Die zijn van tevoren bij wet bepaald en vastgelegd in een besluit. Het idee daarachter is dat naasten niet hoeven te procederen over de precieze hoogte van hun leed, en dat er duidelijkheid en gelijkheid bestaat. Het verdriet van de één is immers niet objectief te vergelijken met dat van de ander.

De hoogte van het bedrag hangt af van twee dingen: in welke categorie je als naaste valt (bijvoorbeeld partner, kind of ouder) en wat er met je dierbare is gebeurd. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de situatie dat je dierbare ernstig en blijvend gewond is geraakt, en de situatie dat je dierbare is overleden. Ook speelt mee of het letsel of overlijden het gevolg is van een misdrijf.

De bedragen lopen, afhankelijk van de situatie, uiteen van enkele duizenden euro’s tot ongeveer twintigduizend euro per gerechtigde. Het gaat dus om vaste, genormeerde bedragen en niet om een vrij te onderhandelen som. Wij noemen bewust geen exacte bedragen op deze pagina, omdat die per categorie en situatie verschillen en periodiek kunnen worden aangepast. In een persoonlijk gesprek vertellen we je precies welk bedrag in jouw situatie aan de orde is.

Goed om te weten: affectieschade staat los van andere schadevergoedingen. Heeft het ongeval ook geleid tot concrete kosten of inkomensverlies voor jou of voor het slachtoffer, dan kunnen die daarnaast worden geclaimd. Een overzicht van alle schadeposten vind je op onze pagina over schadevergoeding, en over de manier waarop persoonlijk leed wordt vergoed lees je meer bij smartengeld.

Affectieschade, shockschade of overlijdensschade?

Rond het ernstig gewond raken of overlijden van een dierbare spelen vaak meerdere soorten schade tegelijk. Het is belangrijk die uit elkaar te houden, want ze hebben elk een eigen grondslag en kunnen naast elkaar bestaan. In de praktijk lopen ze voor naasten makkelijk door elkaar.

Emotional distress

Affectieschade is, zoals hierboven beschreven, de vaste vergoeding voor jouw verdriet en leed als naaste. Het draait om je emotionele band met het slachtoffer en het gemis of de blijvende zorg die daaruit voortvloeit. Je hoeft hiervoor geen eigen ziekte of letsel aan te tonen.

Shock damage

Shockschade is iets anders. Dat is de vergoeding voor jouw eigen psychisch letsel, dat ontstaat doordat je rechtstreeks werd geconfronteerd met een schokkende gebeurtenis of de directe gevolgen daarvan, bijvoorbeeld omdat je getuige was van het ongeval of je dierbare kort erna in een afschuwelijke toestand aantrof. Bij shockschade moet je wel een in de psychiatrie erkend ziektebeeld kunnen aantonen, zoals een posttraumatische stressstoornis. Lees daarover meer op onze pagina over shockschade.

Fatal injury damages

Overlijdensschade gaat weer over iets anders, namelijk de materiële gevolgen van het overlijden van je dierbare. Denk aan het gederfde levensonderhoud: het inkomen dat wegvalt waarvan jij en je gezin afhankelijk waren, en de kosten van de uitvaart. Meer hierover lees je op onze pagina over overlijdensschade.

Het komt geregeld voor dat een naaste recht heeft op meerdere van deze vergoedingen tegelijk. Wie bijvoorbeeld een partner verliest bij een ongeval waarvan hij of zij getuige was, kan zowel affectieschade, shockschade als overlijdensschade vorderen. Juist omdat deze posten makkelijk over het hoofd worden gezien, loont het om je situatie zorgvuldig te laten beoordelen, zodat je niets misloopt waar je recht op hebt.

In de praktijk merken we dat naasten vaak niet weten dat al deze vergoedingen naast elkaar kunnen bestaan. De verzekeraar zal daar niet altijd uit zichzelf op wijzen. Wij brengen jouw situatie daarom volledig in kaart en kijken naar elke vergoeding waar jij en eventueel andere familieleden recht op hebben. Zo voorkomen we dat een deel van de schade onbesproken blijft, en zorgen we ervoor dat je krijgt waar je werkelijk recht op hebt.

Hoe wij je met zorg bijstaan

Het allerbelangrijkste dat je moet weten: onze hulp kost jou niets. Dat is geregeld in artikel 6:96 BW. De redelijke kosten van rechtsbijstand horen bij de schade en worden, bij een terechte claim, betaald door de verzekeraar van de tegenpartij. Je krijgt nooit een rekening van ons en je houdt 100% van je vergoeding zelf.

We begrijpen dat het claimen van affectieschade nooit alleen over geld gaat. Het gaat over erkenning van je verdriet, in een periode die toch al zwaar is. Daarom krijg je bij ons één vaste contactpersoon, die met respect naar je luistert, rustig de tijd voor je neemt en je in begrijpelijke taal uitlegt waar je recht op hebt. We nemen het hele traject met de verzekeraar van je over, zodat jij je kunt richten op je dierbare en op je eigen verwerking.

Wij zorgen ervoor dat alle schade in beeld komt: niet alleen je affectieschade, maar ook eventuele shockschade, overlijdensschade en andere posten waar jij of het slachtoffer recht op hebben. Zo voorkomen we dat je iets misloopt. We werken in heel Nederland en komen graag bij je thuis, zodat je in je eigen vertrouwde omgeving kunt zijn. We zijn aangesloten bij het NIVRE, het NKL en De Letselschade Raad, zodat je weet dat je in goede, gecontroleerde handen bent.

Houd er rekening mee dat ook een vordering tot affectieschade kan verjaren, dus wacht niet te lang met de eerste stap. Een eerste gesprek is altijd vrijblijvend en kosteloos. We luisteren naar wat jou en je dierbare is overkomen, beoordelen je situatie en vertellen je eerlijk waar je recht op hebt. Bel ons of maak een afspraak, dan word je dezelfde werkdag teruggebeld. Je staat sterker dan je denkt, en je hoeft dit niet alleen te dragen. Heb je nog vragen? Neem dan gerust contact met ons op.