Dwarslaesie en verlies van arbeidsvermogen: zo claim je je levenslange inkomensschade

Bij een dwarslaesie door toedoen van een ander kun je het verlies van arbeidsvermogen — het inkomen dat je nu en de rest van je werkzame leven misloopt omdat je niet of veel minder kunt werken — volledig verhalen op de aansprakelijke partij. Dat volgt uit de plicht om schade te vergoeden die door een onrechtmatige daad is veroorzaakt (artikel 6:162 BW) of, bij een aanrijding, uit artikel 185 WVW. Een dwarslaesie is ruggenmergletsel dat vaak blijvend is; bij een complete dwarslaesie is terugkeer naar je oude werk regelmatig helemaal niet meer mogelijk. Juist daardoor is verlies van arbeidsvermogen hier meestal de allergrootste schadepost, die tot aan je pensioen doorloopt. Een letselschadejurist berekent wat je werkelijk misloopt en claimt dat namens jou.

Het korte antwoord

• Wat is het: verlies van arbeidsvermogen is het verschil tussen wat je zónder de dwarslaesie tot je pensioen had verdiend en wat je er met blijvende beperkingen nog mee kunt verdienen.
• Wanneer claimen: zodra een ander aansprakelijk is voor je dwarslaesie en je daardoor uitvalt, minder uren maakt of alleen ander, lichter werk kunt doen.
• Hoe berekend: door je situatie mét ongeval te vergelijken met de situatie zónder ongeval — voor nu én voor de hele periode tot je pensioen, inclusief carrièreperspectief en pensioenopbouw.
• Wat het kost: in een verhaalbare zaak niets; de aansprakelijke verzekeraar betaalt ook je redelijke kosten voor rechtsbijstand (artikel 6:96 lid 2 BW).

Wat betekent verlies van arbeidsvermogen bij een dwarslaesie?

Een dwarslaesie is beschadiging van het ruggenmerg, waardoor signalen tussen je hersenen en je lichaam onder het letselniveau (deels) wegvallen. Bij een complete dwarslaesie is er onder dat niveau geen functie meer; bij een incomplete dwarslaesie blijft er nog gedeeltelijk gevoel of kracht over. De gevolgen lopen uiteen van verlamming van de benen tot verlamming van armen én benen, vaak met blijvende afhankelijkheid van een rolstoel en met langdurige, soms levenslange zorg. Die gevolgen raken direct je vermogen om te werken. Verlies van arbeidsvermogen is de juridische term voor precies dat: het inkomen dat je door het letsel niet meer kunt verdienen.

Anders dan bij veel botbreuken gaat het bij een dwarslaesie zelden om enkele maanden uitval. De kernvraag is wat je de rest van je werkzame leven nog kunt. Kun je met aanpassingen terug naar je eigen functie, of moet je volledig omscholen? Kun je nog werken, en zo ja, hoeveel uur? Of is werken helemaal niet meer haalbaar? Al die gevolgen horen bij je schade. Meer over welke posten je kunt claimen lees je op onze pagina over schadevergoeding en in ons overzicht van letselsoorten.

Hoe wordt het verlies van arbeidsvermogen berekend?

De kern van de berekening is een vergelijking tussen twee situaties: je leven zónder ongeval (de hypothetische situatie) en je leven mét dwarslaesie (de werkelijke situatie). Het verschil in inkomen daartussen is je schade. Een letselschade-expert brengt daarvoor onder meer in kaart:

• je inkomen vóór het ongeval: loon, uren, functie en de loopbaan die je waarschijnlijk had doorgemaakt;
• je restverdiencapaciteit: wat je met je blijvende beperkingen realistisch nog kunt verdienen — bij een complete dwarslaesie soms nihil;
• de duur van het verlies: bij blijvend letsel doorgaans tot aan je pensioenleeftijd;
• bijkomende gevolgen zoals gemiste pensioenopbouw, misgelopen promoties en het wegvallen van toeslagen, bonussen of overwerk.

Omdat het grotendeels om de toekomst gaat, werkt de berekening met aannames en met een arbeidsdeskundig en medisch advies. Bij een dwarslaesie is de eindsituatie na de revalidatie meestal duidelijker dan bij letsel dat nog kan herstellen, maar de bedragen zijn hoog en lopen tientallen jaren door. Juist daarom is het belangrijk dat een specialist de uitgangspunten scherp krijgt — een te lage inschatting van je verdiencapaciteit of van je carrièreperspectief scheelt over die jaren een enorm bedrag.

Waarom de schade bij een dwarslaesie zo hoog oploopt

Bij lichter letsel is verlies van arbeidsvermogen vaak tijdelijk. Bij een dwarslaesie is dat zelden zo. Een paar redenen waarom de inkomensschade hier tot de grootste van alle letselzaken behoort:

• het letsel is meestal blijvend, waardoor het verlies niet stopt na herstel maar doorloopt tot je pensioen;
• terugkeer naar fysiek of staand werk is vaak volledig onmogelijk, niet slechts beperkt;
• er is regelmatig sprake van volledige arbeidsongeschiktheid, waardoor niet alleen loon maar ook pensioenopbouw grotendeels wegvalt;
• de schade komt bovenop hoge kosten voor zorg, hulpmiddelen, woningaanpassing en vervoer, die apart worden vergoed.

Omdat het om zulke grote, langlopende bedragen gaat, is een zorgvuldige onderbouwing cruciaal. Een letselschadebedrijf dat ervaring heeft met ernstig letsel zorgt dat elk onderdeel van je toekomstige inkomen wordt meegenomen.

Omscholing en aangepast werk

Niet iedereen met een dwarslaesie stopt met werken. Bij een incomplete dwarslaesie of met de juiste aanpassingen is werken soms nog goed mogelijk — vaak in een andere functie dan voorheen. Werkte je in de zorg, de bouw, de logistiek, de horeca of het onderwijs, dan is je eigen beroep na een dwarslaesie zelden nog haalbaar, en is omscholing naar bureau- of beeldschermwerk een reëel scenario.

• Omscholing naar ander werk kost tijd en geld; die kosten horen bij je schade en zijn verhaalbaar.
• Aanpassingen op de werkplek — een aangepaste werkplek, hulpmiddelen, aangepast vervoer — kunnen nodig zijn om te kunnen werken.
• Minder uren of een lager salaris in de nieuwe functie leveren een blijvend inkomensverschil op, en ook dat verschil is verhaalbaar.

Belangrijk: dat je met veel inspanning tóch nog een deel kunt werken, mag je schade niet drukken door een te rooskleurige aanname. De vergelijking blijft: wat had je verdiend zonder de dwarslaesie, en wat kun je er nu realistisch nog mee verdienen? Het verschil is je schade.

Zzp’ers en ondernemers: een eigen situatie

Ben je zzp’er of ondernemer, dan valt je inkomen weg zodra jíj uitvalt — er is geen werkgever die loon doorbetaalt. Bij een dwarslaesie met blijvende beperkingen kan je onderneming daardoor grotendeels of helemaal stilvallen. Voor het verlies van arbeidsvermogen wordt dan gekeken naar je winst en omzet vóór het ongeval, de opdrachten die je niet meer kunt uitvoeren en de kosten die doorliepen terwijl er niets binnenkwam.

De berekening is voor zelfstandigen ingewikkelder: inkomsten schommelen, je hebt vaak geen arbeidsongeschiktheidsverzekering die het volledige verlies dekt, en de schade loopt door zolang je onderneming eronder lijdt. Laat je jaarcijfers daarom beoordelen door een letselschadejurist met ervaring in bedrijfsschade. Zo voorkom je dat een verzekeraar je verlies te laag inschat.

Levenslange inkomensschade en toekomstschade

Bij een blijvende dwarslaesie loopt je inkomensverlies door tot aan je pensioen, en werkt het vaak zelfs door in je pensioenopbouw daarna. Dat maakt het onverstandig om een zaak snel af te wikkelen: heb je eenmaal getekend, dan kun je niet terugkomen op de regeling als later blijkt dat je nog minder kunt dan gedacht. Een goede belangenbehartiger kapitaliseert je toekomstig verlies pas als het beeld voldoende duidelijk is, en rekent de hele periode tot je pensioen mee, inclusief de gemiste pensioenopbouw.

Ontstond je dwarslaesie door een verkeersongeval, dan ligt de verantwoordelijkheid bij de aansprakelijke partij en diens WA-verzekeraar. Gebeurde het op je werk, dan heeft je werkgever een zorgplicht (artikel 7:658 BW). In beide gevallen heeft de verzekeraar er belang bij je toekomst somber in te schatten. Een gespecialiseerde letselschade advocaat of letselschadejurist zet daar een onderbouwde berekening tegenover en bewaakt bovendien de verjaringstermijn, zodat je nergens recht op laat liggen.

Voorschotten: niet wachten op de eindafrekening

Een dwarslaesiezaak is groot en kan lang duren. Ondertussen loopt je inkomen terug terwijl de kosten stijgen. Daarom vraagt een goede belangenbehartiger bij een duidelijke aansprakelijkheid voorschotten aan op je schade, zodat je niet in de knel komt terwijl de eindafwikkeling nog loopt. Zo overbrug je de periode tot alles definitief is berekend, en houd je financiële rust om je op je herstel en re-integratie te richten.

Waarom een specialist het verschil maakt

Verlies van arbeidsvermogen is een van de lastigste schadeposten om te berekenen, omdat het over de toekomst gaat — en bij een dwarslaesie gaat het bovendien om zeer hoge, levenslange bedragen. Wil je verdiepen wat een dwarslaesie juridisch betekent? Lees dan onze pillarpagina over letselschade bij een dwarslaesie. Achtergrond over de wettelijke basis vind je bij wetten.overheid.nl en over eerlijke schadeafwikkeling bij de Letselschade Raad.

Eerlijke aanbeveling

Heb je een dwarslaesie waarbij je gelukkig zonder inkomensverlies volledig aan het werk bent gebleven? Dan is er voor het verlies van arbeidsvermogen weinig te verhalen, en heb je op dat punt geen jurist nodig. Maar dat is bij een dwarslaesie eerder uitzondering dan regel. Zodra je uitvalt, minder uren maakt, moet omscholen naar lichter en vaak lager betaald werk, of als zelfstandige je onderneming ziet terugvallen, loopt de schade over de jaren enorm op — en dan is professionele hulp bijna altijd verstandig. Zeker omdat die je in een verhaalbare zaak niets kost.

Twijfel je waar jij staat? Bekijk eerst onze homepage voor hoe wij werken, en plan een gratis adviesgesprek of vraag direct een gratis intake aan. We beoordelen je zaak kosteloos en berekenen je volledige verlies van arbeidsvermogen.

Veelgestelde vragen