Wettelijke schadevergoeding: waar de wet je recht op geeft

Wettelijke schadevergoeding is de vergoeding waar je volgens de wet recht op hebt wanneer een ander aansprakelijk is voor jouw schade. Het uitgangspunt van het Burgerlijk Wetboek is helder: je moet zoveel mogelijk in de toestand worden gebracht waarin je zou hebben verkeerd als het ongeval niet was gebeurd (artikel 6:95 e.v. BW). Dat betekent dat de aansprakelijke partij in beginsel je volledige schade vergoedt — niet een rond bedrag of een fractie daarvan, maar alles wat je werkelijk lijdt, vermeerderd met wettelijke rente (artikel 6:119 BW). In dit artikel lees je wat “volledige vergoeding” wettelijk inhoudt en wat dat voor jouw zaak betekent.

Die kurze Antwort

• Wat regelt de wet: volledige vergoeding van je schade (artikel 6:95-6:97 BW) — zowel je materiële (vermogens)schade als je immateriële schade (smartengeld, artikel 6:106 BW).
• Wanneer geldt het: zodra een ander aansprakelijk is, bijvoorbeeld door onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) of een wettelijke risicoaansprakelijkheid.
• Hoeveel: geen vast bedrag — de hoogte volgt uit jouw concrete schade. De wet kent geen maximum, behalve waar een specifieke regeling dat stelt.
• Wettelijke rente: over je schade loopt wettelijke rente (artikel 6:119 BW), zodat je het verlies van tijd ook vergoed krijgt.
• Kosten: ook de redelijke kosten van rechtsbijstand vallen onder je wettelijke schade (artikel 6:96 lid 2 BW) en worden op de aansprakelijke partij verhaald.

Wat betekent “volledige schadevergoeding” volgens de wet?

De kern van het Nederlandse schadevergoedingsrecht is het beginsel van volledige vergoeding. Op grond van artikel 6:95 BW bestaat de schade die op grond van een wettelijke verplichting tot schadevergoeding moet worden vergoed uit vermogensschade en ander nadeel. Het doel is herstel: je vermogenspositie en — voor zover geld dat kan — je welzijn worden teruggebracht naar de situatie zonder ongeval.

Dat betekent ook dat je niet méér krijgt dan je schade. Een schadevergoeding is geen boete of beloning, maar compensatie. Wat je werkelijk kwijt bent of misloopt, wordt vergoed; wat je door het ongeval bespaart of ontvangt, kan worden verrekend (voordeelstoerekening, artikel 6:100 BW). Wil je weten wanneer dat recht ontstaat? Lees dan ook onze uitleg over schadevergoeding bij letselschade.

Materiële en immateriële schade onder de wet

De wet onderscheidt twee soorten schade die beide voor vergoeding in aanmerking komen:

• Vermogensschade (materieel): alle schade die in geld is uit te drukken — medische kosten, reiskosten, verlies van inkomen, kosten van huishoudelijke hulp en verlies aan arbeidsvermogen. Artikel 6:96 BW noemt uitdrukkelijk ook kosten ter vaststelling van schade en aansprakelijkheid en kosten ter verkrijging van voldoening buiten rechte.
• Ander nadeel (immaterieel): het leed, de pijn en het gederfde levensgenot. Hiervoor bestaat smartengeld op grond van artikel 6:106 BW, bijvoorbeeld bij lichamelijk letsel of aantasting in je persoon.

Voor de precieze BW-artikelen achter elke schadepost — en hoe ze samenhangen — kun je terecht bij ons artikel schadevergoeding en het wetsartikel. Daar staan de bepalingen op een rij; hier richten we ons op wat “wettelijk” en “volledig” in de praktijk betekenen.

Wettelijke rente: waarom je meer krijgt dan het kale bedrag

Een letselschadezaak kan lang lopen. De wet erkent dat het nadelig is als je jarenlang op je geld moet wachten. Daarom heb je recht op wettelijke rente over je schade (artikel 6:119 BW, en bij handelstransacties artikel 6:119a/119b BW). De rente loopt in beginsel vanaf het moment dat de schade opeisbaar is — bij een onrechtmatige daad vaak vanaf het ontstaan van de schade, na verzuim van de aansprakelijke partij.

Praktisch betekent dit: hoe ouder een schadepost, hoe meer rente daarover is opgebouwd. Een goede belangenbehartiger berekent die rente nauwkeurig mee, zodat je deze extra component niet laat liggen. De rentepercentages worden periodiek door de overheid vastgesteld en zijn te vinden via wetten.overheid.nl.

Abstracte en concrete schadeberekening

De wet kent twee manieren om schade vast te stellen, en het verschil is voor jouw vergoeding belangrijk:

• Concrete schadeberekening: de hoofdregel. De schade wordt vastgesteld aan de hand van jouw werkelijke situatie — de bonnen, de gemiste inkomsten, de daadwerkelijk gemaakte kosten.
• Abstracte schadeberekening: in bepaalde gevallen mag schade los van de werkelijke situatie worden begroot, bijvoorbeeld naar objectieve maatstaven. De rechter kan op grond van artikel 6:97 BW de schade schatten als de omvang niet nauwkeurig is vast te stellen.

Artikel 6:97 BW geeft de rechter (en in de praktijk de onderhandelende partijen) de ruimte om de schade te begroten op de wijze die het meest met de aard ervan in overeenstemming is. Bij letsel — denk aan toekomstig verlies van arbeidsvermogen — is een precieze euro-voor-euro-berekening vaak onmogelijk, en is een onderbouwde schatting de norm.

Geldt er een wettelijk maximum?

Een veelgehoord misverstand is dat de wet een plafond op je vergoeding zet. Dat is in de basis niet zo: het uitgangspunt is volledige vergoeding, zonder algemeen maximum. Wel kunnen er in specifieke situaties begrenzingen of correcties gelden, bijvoorbeeld:

• Eigen schuld (artikel 6:101 BW): heb je zelf bijgedragen aan de schade, dan kan de vergoeding naar evenredigheid worden verminderd — al geldt voor zwakke verkeersdeelnemers vaak een belangrijke bescherming bij een verkeersongeval.
• Matigingsrecht (artikel 6:109 BW): de rechter kan een vergoeding matigen als volledige toewijzing tot kennelijk onaanvaardbare gevolgen zou leiden — in de praktijk een uitzondering.
• Bijzondere regelingen: bij sommige risicoaansprakelijkheden gelden wettelijke limieten.

In de meeste letselschadezaken is het belangrijkste dus niet een plafond, maar dat je werkelijk álle schadeposten in beeld brengt. Daar gaat in de praktijk de meeste vergoeding verloren: niet door de wet, maar doordat slachtoffers posten over het hoofd zien.

Hoe zorg je dat je je volledige wettelijke vergoeding krijgt?

De wet geeft je het recht op volledige vergoeding, maar je moet die schade wel onderbouwen. Een gespecialiseerde letselschadejurist of letselschade-expert zorgt daarvoor:

1. Aansprakelijkheid vaststellen. Is er sprake van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) of een risicoaansprakelijkheid? Dit is de basis onder je hele claim.
2. Alle schadeposten verzamelen. Materieel én immaterieel, inclusief toekomstige schade en wettelijke rente.
3. Concreet of geschat begroten. Per post de juiste methode kiezen (artikel 6:97 BW) en onderbouwen met bewijs of medisch advies.
4. Onderhandelen met de verzekeraar. De aansprakelijke verzekeraar betaalt; een ervaren belangenbehartiger zorgt dat het bod de wettelijke maatstaf benadert.

Wil je weten hoe je dat verhaal in gang zet? Lees ons stappenplan over schadevergoeding claimen en over immateriële schade en smartengeld.

Ehrliche Empfehlung

De wet staat aan jouw kant: bij aansprakelijkheid heb je recht op volledige vergoeding, inclusief rente en de kosten van je rechtsbijstand. Toch heb je niet altijd professionele hulp nodig. Gaat het alleen om materiële schade zonder letsel — bijvoorbeeld blikschade — dan regel je dat doorgaans rechtstreeks met de verzekeraar. Is er wél letsel en dus immateriële schade en mogelijk verlies van inkomen, dan is de wettelijke berekening complex en laat je zonder specialist al snel geld liggen. Een letselschadebedrijf dat is aangesloten bij het Nationaal Keurmerk Letselschade en de Letselschade Raad weet welke posten en welke rente je toekomen. Meer over de spelregels vind je bij de Letselschade Raad.

Twijfel je waar jij recht op hebt? Plan een gratis adviesgesprek of vraag direct een gratis intake aan. Wij beoordelen je zaak kosteloos en claimen je volledige, wettelijke schadevergoeding.

Häufig gestellte Fragen