CRPS: schadevergoeding en verlies arbeidsvermogen claimen

Bij CRPS (Complex Regionaal Pijnsyndroom, ook bekend als posttraumatische dystrofie) heb je recht op schadevergoeding als de aandoening is ontstaan door een ongeval waarvoor een ander aansprakelijk is — bijvoorbeeld een aanrijding, een bedrijfsongeval of een medische ingreep. De wettelijke basis is de onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW): wie jou onrechtmatig letsel toebrengt, moet de schade vergoeden. Bij CRPS draait de zaak bijna altijd om één vraag: is er een causaal verband tussen jouw chronische pijnklachten en het oorspronkelijke ongeval? Omdat CRPS lastig objectiveerbaar is, betwisten verzekeraars dat verband regelmatig. Een gespecialiseerde letselschadejurist zorgt dat je klachten juridisch goed worden onderbouwd en dat je volledige schade — inclusief verlies aan arbeidsvermogen — wordt geclaimd.

Het korte antwoord

• Wat je claimt: alle materiële schade (medische kosten, pijnbehandeling, hulpmiddelen, woningaanpassing, huishoudelijke hulp, verlies aan arbeidsvermogen) plus smartengeld voor de chronische pijn en beperkingen (artikel 6:106 BW).
• Wanneer: zodra een ander aansprakelijk is voor het ongeval of de ingreep waaruit de CRPS is ontstaan.
• Het kernpunt: het causaal verband tussen de klachten en het ongeval. Juist bij CRPS is dat de plek waar zaken worden gewonnen of verloren.
• Wat het kost: in een verhaalbare zaak niets — de aansprakelijke verzekeraar betaalt ook jouw redelijke kosten voor rechtsbijstand (artikel 6:96 lid 2 BW).

Wat is CRPS en hoe ontstaat het?

CRPS is een chronische pijnaandoening die zich meestal in een arm, hand, been of voet ontwikkelt na een op zichzelf soms beperkt letsel. De pijn staat niet in verhouding tot de oorspronkelijke verwonding en gaat vaak gepaard met zwelling, verkleuring, een veranderde huidtemperatuur en verminderde beweeglijkheid. De aandoening staat ook bekend onder oudere namen als posttraumatische dystrofie of het syndroom van Sudeck.

Het juridisch lastige aan CRPS is dat de aandoening zich kan ontwikkelen na uiteenlopende gebeurtenissen:

• een botbreuk of kneuzing na een verkeersongeval of val;
• een bedrijfsongeval, bijvoorbeeld een beknelling of val op het werk;
• een operatie of medische ingreep, waarna de klachten zich in het geopereerde gebied ontwikkelen;
• een op het oog gering trauma dat onverwacht uitmondt in aanhoudende pijn.

Omdat het oorspronkelijke letsel klein kan zijn terwijl de gevolgen ingrijpend zijn, ontstaat vaak discussie over de vraag of het ongeval de CRPS wel heeft veroorzaakt. De achtergrond van de aandoening en de gevolgen ervan lees je in ons overzicht over CRPS. Hoort jouw situatie bij een andere categorie letsel? Bekijk dan de letselsoorten waarvoor je schade kunt verhalen.

Wanneer heb je recht op schadevergoeding?

Je hebt recht op vergoeding wanneer een ander aansprakelijk is voor de gebeurtenis waaruit de CRPS is ontstaan. De kern staat in artikel 6:162 BW: wie onrechtmatig handelt en daardoor schade veroorzaakt, moet die schade vergoeden. In de praktijk speelt CRPS onder meer bij:

• een verkeersongeval, waarbij de aansprakelijkheid van de gemotoriseerde bestuurder mede volgt uit artikel 185 WVW;
• een bedrijfsongeval, waarbij de werkgever een zorgplicht heeft op grond van artikel 7:658 BW;
• een medische fout of complicatie, beoordeeld aan de hand van de behandelovereenkomst (artikel 7:453 BW).

Belangrijk om te begrijpen: voor de schadevergoeding hoeft niet vast te staan wat CRPS medisch precies veroorzaakt. Het gaat erom of jouw klachten in juridische zin aan het ongeval kunnen worden toegerekend. Weet je niet zeker wie aansprakelijk is of hoe sterk je zaak staat? Laat je situatie beoordelen. Een letselschade advocaat of letselschadejurist bekijkt kosteloos of, en bij wie, je je schade kunt verhalen.

Causaal verband: de kern van elke CRPS-zaak

Bij de meeste letsels is de oorzaak duidelijk zichtbaar op een scan of foto. CRPS is dat niet: de aandoening is moeilijk objectiveerbaar en er is geen enkele test die haar sluitend aantoont. Daardoor betwisten verzekeraars regelmatig of de klachten wel door het ongeval komen, of ze wijzen op een andere verklaring. Het causaal verband is daarmee de spil van vrijwel elke CRPS-zaak.

In het letselschaderecht wordt dat verband niet uitsluitend medisch, maar ook juridisch beoordeeld. Belangrijke aanknopingspunten zijn:

• de klachten zijn reëel, consistent en niet ingebeeld;
• ze waren er vóór het ongeval niet en zijn er ná het ongeval wél;
• er is geen aannemelijke andere oorzaak die de klachten verklaart.

Wordt aan die voorwaarden voldaan, dan kan het verband met het ongeval worden aangenomen, ook al is de aandoening niet met een objectieve test te bewijzen. Om dit vast te leggen wordt vaak een medisch adviseur ingeschakeld en soms een gezamenlijke expertise. Een ervaren letselschade-expert zorgt dat je klachtenverloop van meet af aan zorgvuldig wordt gedocumenteerd — een consistent dossier vanaf het eerste moment is bij CRPS je sterkste troef. Meer over de spelregels en jurisprudentie vind je bij de Rechtspraak.

Welke schadeposten kun je claimen?

Schadevergoeding bij CRPS valt uiteen in materiële schade (kosten en gemiste inkomsten) en immateriële schade (smartengeld). Omdat CRPS chronisch kan worden en het dagelijks functioneren jarenlang raakt, is de lijst met posten lang. Denk aan:

• Medische kosten: eigen risico, pijnbehandeling, revalidatie, fysiotherapie en medicatie;
• Hulpmiddelen: een spalk, brace, rolstoel, aangepaste schoenen of andere ondersteuning;
• Woning- en vervoersaanpassingen: aanpassingen in huis of aan de auto als de mobiliteit blijvend beperkt is;
• Huishoudelijke hulp en zelfwerkzaamheid: taken die je tijdelijk of blijvend niet meer zelf kunt doen;
• Reis- en parkeerkosten voor alle bezoeken aan artsen, pijnpoli en revalidatie;
• Verlies aan inkomen tijdens uitval en op langere termijn;
• Verlies aan arbeidsvermogen: de blijvende terugval in wat je kunt verdienen (zie hieronder);
• Smartengeld voor de chronische pijn, beperkingen en het verlies aan levensvreugde (artikel 6:106 BW).

Een aanzienlijk deel van deze schade is toekomstig: pijnbehandelingen lopen door en een deel van de aanpassingen moet periodiek worden vervangen. Een goede belangenbehartiger rekent die posten mee, zodat je niet later met onvergoede kosten blijft zitten. Meer uitleg vind je in ons artikel over schadevergoeding bij letselschade en op de hub over schadevergoeding.

Verlies aan arbeidsvermogen bij CRPS

CRPS raakt vaak juist het lichaamsdeel waarmee je je werk doet: een hand, arm, voet of been. Chronische pijn en beperkte belastbaarheid leiden er regelmatig toe dat mensen hun oude functie niet volledig — of helemaal niet meer — kunnen uitoefenen. Het verlies aan arbeidsvermogen is bij CRPS daardoor doorgaans een van de grootste schadeposten.

Verlies aan arbeidsvermogen is het verschil tussen wat je zonder het ongeval had kunnen verdienen en wat je nu, met je beperkingen, nog kunt verdienen — berekend tot aan je pensioen. Dat betekent niet alleen je huidige loon, maar ook gemiste carrièrestappen, promoties en pensioenopbouw. Voor zzp’ers en ondernemers gaat het om de terugval in winst en omzet. Deze schade wordt onderbouwd met arbeidsdeskundig en rekenkundig onderzoek. Omdat de gevolgen jaren doorlopen, kan het verschil tussen een globale schatting en een goed onderbouwde berekening enorm zijn. Laat dit daarom altijd door een specialist vaststellen — een letselschadebedrijf dat is aangesloten bij het Nationaal Keurmerk Letselschade werkt hierin samen met arbeidsdeskundigen en rekenkundigen.

Smartengeld bij chronische pijn

Smartengeld — juridisch: immateriële schade — vergoedt het leed dat niet in bonnen is uit te drukken: pijn, verdriet en het verlies aan levensvreugde. De grondslag staat in artikel 6:106 BW. Bij CRPS weegt dit zwaar, want de aandoening kenmerkt zich juist door aanhoudende, soms invaliderende pijn die je dag en nacht raakt en je hele leven kan beheersen.

Er bestaat geen wettelijk tarief. De hoogte wordt per geval bepaald aan de hand van factoren als de ernst en duur van de pijn, de mate van blijvende beperking, je leeftijd en de invloed op je werk en sociale leven. Rechters en belangenbehartigers kijken daarbij naar eerder toegekende bedragen in vergelijkbare zaken, gebundeld in publicaties zoals de Smartengeldgids. Wees op je hoede voor een verzekeraar die snel een laag bedrag noemt — laat de hoogte altijd toetsen door een specialist. Verdieping lees je in ons artikel over immateriële schade.

Zo verloopt het traject

1. Gratis intake. Je vertelt wat er is gebeurd; wij beoordelen aansprakelijkheid en kansen.
2. Aansprakelijkstelling. We stellen de tegenpartij of verzekeraar schriftelijk aansprakelijk.
3. Klachten en causaal verband vastleggen. Het klachtenverloop wordt zorgvuldig gedocumenteerd, zo nodig met een medisch advies of gezamenlijke expertise.
4. Schade in kaart. Alle posten — inclusief verlies aan arbeidsvermogen en toekomstige zorg — worden onderbouwd.
5. Onderhandeling. We claimen je volledige schadevergoeding en het passende smartengeld, en vragen waar mogelijk een voorschot aan.
6. Afwikkeling. De zaak wordt geregeld; alleen bij een impasse volgt een procedure.

Wat kost hulp bij letselschade?

Voor veel slachtoffers is dit de grootste drempel — meestal onnodig. In een verhaalbare letselschadezaak draagt de aansprakelijke partij ook de redelijke kosten van jouw rechtsbijstand. Dat volgt uit artikel 6:96 lid 2 BW: de kosten ter vaststelling van schade en aansprakelijkheid, en de kosten om je schade buiten rechte vergoed te krijgen, horen bij je schade. Concreet: zolang een ander aansprakelijk is, betaal je voor onze hulp niets. We bespreken vooraf altijd helder of je zaak verhaalbaar is. Meer over onze werkwijze lees je bij over ons.

Eerlijke aanbeveling

CRPS is bij uitstek een aandoening waarbij je je zaak beter niet zelf met de verzekeraar regelt. Juist omdat de klachten moeilijk objectiveerbaar zijn, wordt het causaal verband snel betwist en het verlies aan arbeidsvermogen structureel te laag ingeschat. Zonder specialist loop je een reëel risico dat je met een fractie van je werkelijke schade genoegen neemt. Is er sprake van CRPS na een ongeval waarvoor een ander aansprakelijk is, dan is professionele hulp vrijwel altijd verstandig — zeker omdat die je in een verhaalbare zaak niets kost. Alleen bij zeer licht, snel en volledig herstellend letsel zonder blijvende gevolgen kan een uitgebreid traject achterwege blijven.

Wil je weten waar jij staat? Plan een gratis adviesgesprek of vraag direct een gratis intake aan bij ons letselschadebureau. We beoordelen je zaak kosteloos en claimen je maximale schadevergoeding. Meer over je rechten lees je bij wetten.overheid.nl en de Letselschade Raad.

Veelgestelde vragen