Amputatie en verlies van arbeidsvermogen: zo claim je je inkomensschade

Bij een amputatie door toedoen van een ander kun je het verlies van arbeidsvermogen — het inkomen dat je nu en in de toekomst misloopt doordat je niet, minder of ander werk kunt doen — volledig verhalen op de aansprakelijke partij. Dat volgt uit de plicht om schade te vergoeden die is veroorzaakt door een onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) of, bij een aanrijding, uit artikel 185 WVW. Het verlies van een arm, hand, been, voet of vingers is meestal blijvend, en dat maakt de gevolgen voor je werk ingrijpender dan bij letsel dat weer geneest. Zeker in fysiek werk kan een amputatie betekenen dat je je oude beroep niet meer kunt uitoefenen. Een letselschadejurist berekent wat je werkelijk misloopt — tot aan je pensioen — en claimt dat namens jou.

Het korte antwoord

• Wat is het: verlies van arbeidsvermogen is het verschil tussen wat je zónder de amputatie had verdiend en wat je er nu — met blijvende beperkingen — nog mee kunt verdienen.
• Wanneer claimen: zodra een ander aansprakelijk is voor je amputatie en je daardoor uitvalt, minder uren maakt, ander werk moet doen of je functie niet meer kunt uitoefenen.
• Hoe berekend: door je situatie mét ongeval te vergelijken met de situatie zónder ongeval, voor nu én de toekomst — inclusief omscholing, pensioenopbouw en carrièreperspectief.
• Wat het kost: in een verhaalbare zaak niets; de aansprakelijke verzekeraar betaalt ook je redelijke kosten voor rechtsbijstand (artikel 6:96 lid 2 BW).

Wat betekent verlies van arbeidsvermogen bij een amputatie?

Een amputatie is het verlies van een lichaamsdeel: een been of voet, een arm of hand, of één of meer vingers. Soms gebeurt dat direct bij het ongeval, soms is amputatie later medisch onvermijdelijk als een ledemaat niet te redden blijkt. Anders dan bij veel ander letsel is het verlies definitief. Ook met een goede prothese en revalidatie blijft er vrijwel altijd blijvend functieverlies, en dat werkt door in wat je nog kunt op je werk.

Verlies van arbeidsvermogen is de juridische term voor het inkomen dat je door dat blijvende verlies niet meer kunt verdienen. Het gaat niet alleen om de maanden dat je revalideert of leert omgaan met een prothese. De echte vraag is wat je op de lange termijn nog kunt: kun je terug naar je eigen functie, of belemmeren de beperking, pijn, fantoompijn of vermoeidheid je daarbij? Kun je nog fulltime werken, of alleen in deeltijd of aangepast werk? Al die gevolgen horen bij je schade. Meer over de posten die je kunt claimen lees je op onze pagina over schadevergoeding en in ons overzicht van letselsoorten.

Fysieke en handmatige beroepen: waarom een amputatie zo diep ingrijpt

Voor sommige mensen is terugkeer na een amputatie met aanpassingen goed mogelijk. Maar in beroepen waarin je lijf je gereedschap is, kan de impact veel groter zijn. Denk aan:

• Fysiek en handmatig werk: bouw, productie, techniek, logistiek, zorg, schoonmaak — werk waarin tillen, staan, lopen of fijne handbewegingen de kern zijn.
• Beroepen met vaste eisen: functies waarvoor een medische keuring of specifieke fysieke belastbaarheid geldt, waardoor je na een amputatie niet meer wordt toegelaten.
• Vakwerk met de handen: monteurs, installateurs, kappers, koks en anderen voor wie fijne motoriek of kracht direct verband houdt met het werk.

In deze beroepen kan het verlies van een hand, been of vingers betekenen dat je je functie helemaal niet meer kunt uitoefenen, of alleen nog met forse aanpassingen. Dat inkomensverschil is verhaalbaar. Naast het verlies van arbeidsvermogen kan het blijvende gemis van een lichaamsdeel bovendien leiden tot smartengeld voor het leed dat je is aangedaan (artikel 6:106 BW) — dat staat los van je inkomensschade.

De psychische impact op je werk

Bij een amputatie is het onverstandig om alleen naar de lichamelijke gevolgen te kijken. Het verlies van een lichaamsdeel is ook een verlies dat je moet verwerken: rouw om wat je kwijt bent, worsteling met een veranderd lichaamsbeeld, fantoompijn en soms klachten die passen bij een posttraumatische stressstoornis. Die psychische naslag is niet “bijzaak” — ze kan de reden zijn dat werken op de oude manier of onder tijdsdruk niet meer lukt.

Voor het verlies van arbeidsvermogen maakt het in beginsel niet uit of je minder kunt werken door een lichamelijke of een psychische oorzaak, zolang die het gevolg is van het ongeval. Belangrijk is wel dat de klachten goed worden vastgelegd, bijvoorbeeld door je revalidatiearts, een psycholoog of via een medisch advies. Zo voorkom je dat een verzekeraar de gevolgen wegzet als “niet objectiveerbaar” en je schade te laag inschat. Een letselschade-expert zorgt dat ook deze kant van je letsel meetelt.

Hoe wordt het verlies van arbeidsvermogen berekend?

De kern van de berekening is een vergelijking tussen twee situaties: je leven zónder ongeval (de hypothetische situatie) en je leven mét ongeval (de werkelijke situatie). Het verschil in inkomen daartussen is je schade. Een letselschadejurist brengt daarvoor onder meer in kaart:

• je inkomen vóór het ongeval: loon, uren, functie en de verwachte ontwikkeling daarvan;
• je restverdiencapaciteit: wat je met je huidige beperkingen en een eventuele prothese realistisch nog kunt verdienen;
• de duur van het verlies: bij een amputatie meestal blijvend, tot aan je pensioen;
• bijkomende gevolgen zoals gemiste pensioenopbouw, misgelopen promoties en het wegvallen van bonussen, overwerk of opdrachten.

Omdat het deels om de toekomst gaat, werkt een berekening met aannames en vaak met een arbeidsdeskundig of medisch advies. Bij een amputatie kan de eindsituatie bovendien pas na revalidatie en het aanmeten en leren gebruiken van een prothese duidelijk worden. Juist daarom is het belangrijk dat een specialist de uitgangspunten scherp krijgt; een te lage inschatting van je verdiencapaciteit kost je veel geld.

Omscholing en aangepast werk: kosten die meetellen

Kun je je oude beroep niet meer uitoefenen, dan is omscholing vaak de weg naar nieuw inkomen. De redelijke kosten die je maakt om je schade te beperken en je verdiencapaciteit te herstellen, komen voor rekening van de aansprakelijke partij. Bij een amputatie kan het onder meer gaan om:

1. Om- of bijscholing naar werk dat wél past bij je beperkingen, inclusief opleiding en begeleiding.
2. Aanpassing van je werkplek of hulpmiddelen die je nodig hebt om te kunnen werken.
3. Een prothese en het onderhoud daarvan, voor zover die je in staat stelt te werken.
4. Begeleiding bij re-integratie en het opbouwen van uren en taken.

Zolang je met omscholing minder verdient dan in je oude functie, blijft dat verschil onderdeel van je verlies van arbeidsvermogen. Een letselschadebedrijf bewaakt dat ook deze kosten en dit resterende verschil volledig worden meegenomen, en dat je niet wordt gedwongen tot werk dat je belastbaarheid te boven gaat.

Zzp’ers en ondernemers: een eigen situatie

Ben je zzp’er of ondernemer, dan valt je inkomen weg zodra jíj uitvalt — er is geen werkgever die loon doorbetaalt. Bij een amputatie kan dat dubbel ingrijpen: veel zelfstandigen doen juist fysiek werk waarvoor twee werkende handen of benen onmisbaar zijn. Voor het verlies van arbeidsvermogen wordt dan gekeken naar je winst en omzet vóór het ongeval, de opdrachten die je hebt moeten weigeren en de kosten die doorliepen terwijl er niets binnenkwam.

De berekening is voor zelfstandigen ingewikkelder: inkomsten schommelen, je hebt vaak geen arbeidsongeschiktheidsverzekering die alles dekt, en de schade loopt door zolang je onderneming eronder lijdt of je moet omschakelen naar ander werk. Laat je jaarcijfers daarom beoordelen door een letselschadejurist die ervaring heeft met bedrijfsschade. Zo voorkom je dat een verzekeraar je verlies te laag inschat.

Toekomstschade: waarom timing telt

Bij een amputatie is de eindsituatie soms pas na langere tijd bekend, omdat revalidatie, protheseaanpassing en eventuele vervolgingrepen tijd kosten. Dat maakt het verleidelijk om een zaak snel af te wikkelen, maar dat is riskant: als je later toch beperkt blijft, opnieuw moet worden geopereerd of je omscholing anders uitpakt, kun je niet zomaar terugkomen op een gesloten regeling. Een goede belangenbehartiger kapitaliseert je toekomstig verlies pas als het beeld voldoende duidelijk is, en neemt de jaren tot aan je pensioen en de gemiste pensioenopbouw volledig mee.

Verzekeraars hebben er belang bij die toekomst voor jou somber in te schatten. Een gespecialiseerde letselschade advocaat of letselschadejurist zet daar een onderbouwde berekening tegenover en bewaakt bovendien de verjaringstermijn, zodat je nergens recht op laat liggen. Liep je het letsel op door een verkeersongeval of op je werk, dan geldt daar bovendien een zorgplicht van je werkgever (artikel 7:658 BW). Wil je verdiepen wat een amputatie juridisch betekent? Lees dan onze pillarpagina over letselschade bij amputatie. Achtergrond over de wettelijke basis vind je bij wetten.overheid.nl en over eerlijke schadeafwikkeling bij de Letselschade Raad.

Eerlijke aanbeveling

Heb je een amputatie doorgemaakt maar werk je gewoon weer volledig zonder inkomensverlies en zonder blijvende belemmering? Dan is er voor het verlies van arbeidsvermogen weinig te verhalen, en heb je op dat punt geen jurist nodig. Maar zodra je je oude functie niet meer kunt uitoefenen, minder uren maakt, moet omscholen, als zelfstandige opdrachten misloopt of psychische klachten je werk raken, loopt de schade snel en blijvend op — en dan is professionele hulp bijna altijd verstandig. Zeker omdat die je in een verhaalbare zaak niets kost.

Twijfel je waar jij staat? Bekijk eerst onze homepage voor hoe wij werken, en plan een gratis adviesgesprek of vraag direct een gratis intake aan. We beoordelen je zaak kosteloos en berekenen je volledige verlies van arbeidsvermogen.

Veelgestelde vragen