Medicatiefout en letselschade: verkeerd medicijn of dosering, en je schade verhalen

Bij medicatiefout letselschade heb je recht op een schadevergoeding wanneer je gezondheidsschade oploopt doordat een arts, apotheker of ziekenhuis een fout maakte met medicijnen — bijvoorbeeld het verkeerde middel, een verkeerde dosering of een gemiste interactie tussen medicijnen. De hulpverlener moet handelen als een goed hulpverlener en de zorg van een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot betrachten (artikel 7:453 BW). Wordt die norm geschonden en loop je daardoor letsel op, dan is sprake van een medische fout waarvoor je je schade kunt verhalen. In een verhaalbare zaak worden ook je redelijke kosten voor juridische bijstand vergoed (artikel 6:96 lid 2 BW), zodat goede hulp je in de regel niets kost.

Het korte antwoord

• Wat is het: letsel door een fout met medicatie — verkeerd medicijn, verkeerde dosis, een gemiste allergie of een schadelijke wisselwerking tussen middelen.
• Wanneer verhaalbaar: als de arts, apotheker of het ziekenhuis niet handelde zoals een redelijk bekwaam vakgenoot dat zou doen (artikel 7:453 BW) én je daardoor aantoonbaar schade oploopt.
• Wie is verantwoordelijk: de voorschrijvend arts, de apotheker die aflevert en bewaakt, of het ziekenhuis — dat via de centrale aansprakelijkheid (artikel 7:462 BW) is aan te spreken.
• Wat je kunt claimen: medische kosten, gemiste inkomsten, huishoudelijke hulp, verlies aan arbeidsvermogen en smartengeld (artikel 6:106 BW).
• Wat het kost: in een verhaalbare zaak niets — de kosten van rechtsbijstand worden op de aansprakelijke partij verhaald (artikel 6:96 lid 2 BW).

Wat is een medicatiefout precies?

Een medicatiefout is een vermijdbare fout in het proces van voorschrijven, klaarmaken, afleveren of toedienen van medicijnen. Niet elke bijwerking is een fout: medicijnen kennen risico’s die ook bij zorgvuldig handelen kunnen optreden. Er is pas sprake van een verwijtbare fout als de hulpverlener onder de professionele norm is gebleven. De meest voorkomende vormen zijn:

• Verkeerd medicijn: een middel dat niet past bij jouw klachten, of een verwisseling met een gelijkende medicijnnaam.
• Verkeerde dosering: een te hoge of te lage dosis, een verkeerde toedieningsfrequentie of een fout bij het omrekenen naar bijvoorbeeld kindergewicht.
• Gemiste interactie: een schadelijke wisselwerking tussen twee middelen die de apotheek of arts bij medicatiebewaking had moeten signaleren.
• Genegeerde allergie of contra-indicatie: een middel voorschrijven of afleveren ondanks een bekende allergie, nier- of leverfunctiestoornis of zwangerschap.
• Gebrekkige overdracht: fouten doordat medicatiegegevens bij ontslag uit het ziekenhuis of bij een verwijzing niet goed worden overgedragen.

Wanneer is een medicatiefout verwijtbaar?

De kern zit in de norm van artikel 7:453 BW: de hulpverlener moet bij zijn werkzaamheden de zorg van een goed hulpverlener in acht nemen en handelen in overeenstemming met de op hem rustende professionele standaard. Dat is een onderdeel van de geneeskundige behandelingsovereenkomst (de WGBO). Om te beoordelen of een fout verwijtbaar is, kijkt een letselschade-expert onder meer naar:

• of er is afgeweken van de geldende richtlijnen en het geneesmiddelenformularium;
• of de medicatiebewaking (de automatische controle op interacties, doseringen en allergieën) juist is gebruikt en niet ten onrechte is genegeerd;
• of je vooraf goed bent geïnformeerd over de risico’s, zodat je toestemming echt geïnformeerd was;
• of de fout ook bij zorgvuldig handelen zou zijn opgetreden — als dat zo is, ontbreekt de verwijtbaarheid.

Het wettelijke kader vind je in Boek 7, titel 7 van het Burgerlijk Wetboek op wetten.overheid.nl. Naast de contractuele norm kan een fout ook een onrechtmatige daad opleveren (artikel 6:162 BW), bijvoorbeeld tegenover een apotheker met wie je geen behandelovereenkomst hebt.

Wie is verantwoordelijk: arts, apotheker of ziekenhuis?

Bij medicatie zijn vaak meerdere schakels betrokken, en dat maakt de verantwoordelijkheid soms ingewikkeld. Grofweg geldt:

• De voorschrijvend arts is verantwoordelijk voor de juiste keuze van het middel en de dosering, afgestemd op jouw situatie en overige medicatie.
• De apotheker heeft een eigen zorgplicht bij het afleveren: hij moet het recept controleren, de medicatie bewaken op interacties en doseringen, en bij twijfel overleggen met de arts.
• Het ziekenhuis is via de centrale aansprakelijkheid (artikel 7:462 BW) aan te spreken voor fouten van iedereen die daar bij je behandeling betrokken was, ook als je niet weet wie precies de fout maakte.

Dat je niet zelf de exacte schakel hoeft aan te wijzen, is een belangrijk voordeel. Een letselschadebedrijf onderzoekt de hele keten en stelt de juiste partij of partijen aansprakelijk. Meer over aansprakelijkheid bij zorg lees je in ons artikel over letselschade door een medische fout.

Welke schade kun je verhalen?

De schadevergoeding is bedoeld om je zoveel mogelijk terug te brengen in de situatie zonder de fout. Bij een medicatiefout gaat het vaak om een combinatie van posten:

• Medische kosten: extra behandelingen, opname, revalidatie en eigen risico.
• Verlies van inkomen: gemiste inkomsten tijdens herstel en verlies aan arbeidsvermogen bij blijvende gevolgen.
• Huishoudelijke hulp en aanpassingen: hulp die je door het letsel nodig hebt.
• Reiskosten: ritten naar arts, ziekenhuis en therapie.
• Smartengeld: een vergoeding voor pijn, verdriet en verlies aan levensvreugde (artikel 6:106 BW).

Een volledig overzicht van de posten en hoe die worden berekend, vind je op onze pagina over schadevergoeding. De richtlijnen die in de branche worden gebruikt, komen onder meer van De Letselschade Raad.

Hoe bewijs je een medicatiefout?

De bewijslast ligt in beginsel bij jou als slachtoffer: je moet aannemelijk maken dat er een fout is gemaakt en dat je schade daarvan het gevolg is. Dat is bij medicatie vaak goed te onderbouwen, omdat er veel wordt vastgelegd. Wat helpt:

1. Vraag je dossier op. Je hebt recht op inzage en een kopie van je medisch dossier en je medicatieoverzicht; de apotheek kan een afleverhistorie geven.
2. Leg de gevolgen vast. Bewaar ontslagbrieven, recepten, verpakkingen en verslagen van vervolgbehandelingen.
3. Laat een medisch advies opstellen. Een onafhankelijk medisch adviseur beoordeelt of er onder de norm is gehandeld en of je klachten daaruit voortkomen (het causaal verband).
4. Meld de fout. Een melding bij de zorgaanbieder of een klacht kan feiten boven tafel krijgen, maar is iets anders dan een schadeclaim.

Gepubliceerde uitspraken over medische aansprakelijkheid kun je nalezen via rechtspraak.nl. Een letselschade advocaat of gespecialiseerde jurist vertaalt zo’n analyse naar een concrete aansprakelijkstelling en schadeberekening.

Zo verloopt een zaak over een medicatiefout

1. Gratis intake. Je vertelt wat er is gebeurd; wij beoordelen of er kans is op een verwijtbare fout.
2. Dossier en medisch advies. We verzamelen het medisch dossier en laten de fout en het causaal verband medisch toetsen.
3. Aansprakelijkstelling. We stellen de arts, apotheker of het ziekenhuis (artikel 7:462 BW) schriftelijk aansprakelijk.
4. Schade in kaart. Alle posten worden onderbouwd, waar mogelijk vragen we een voorschot aan.
5. Afwikkeling. We onderhandelen met de verzekeraar; alleen bij een impasse stappen we naar de rechter.

Eerlijke aanbeveling

Niet elke tegenvaller na medicijngebruik is een verwijtbare fout. Als je een bekende bijwerking hebt gehad waarover je vooraf goed bent geïnformeerd, of als je zonder blijvende gevolgen bent hersteld, dan heb je meestal geen letselschadejurist nodig — dan kan een klacht bij de zorgaanbieder of het klachtenloket volstaan. Maar heb je serieuze of blijvende gezondheidsschade door een verkeerd medicijn, een verkeerde dosering of een gemiste interactie, dan is het verstandig je zaak te laten beoordelen. Medische dossiers zijn complex en de tegenpartij heeft meteen een verzekeraar aan haar kant. Professionele hulp is dan bijna altijd verstandig — zeker omdat die je in een verhaalbare zaak niets kost.

Wil je weten waar jij staat? Plan een gratis adviesgesprek of vraag direct een gratis intake aan. Wij beoordelen je zaak kosteloos en claimen je maximale schadevergoeding. Meer over ons werk lees je op de homepage van Nederland Letselschade.

Veelgestelde vragen