---
title: "Smartengeld berekenen"
url: https://www.nederlandletselschade.nl/smartengeld/smartengeld-berekenen/
date: 2026-06-22
modified: 2026-06-22
lang: nl
author: ""
description: "Wat is smartengeld?Smartengeld is de vergoeding voor jouw immateriële schade: de pijn, het verdriet en de gederfde levensvreugde die je oploopt door een ongeval of letsel waarvoor een ander aansprakelijk..."
word_count: 1714
---

# Smartengeld berekenen

## Wat is smartengeld?
Smartengeld is de vergoeding voor jouw **immateriële schade**: de pijn, het verdriet en de gederfde levensvreugde die je oploopt door een ongeval of letsel waarvoor een ander aansprakelijk is. Anders dan materiële schade (zoals zorgkosten, gemiste inkomsten of een kapotte fiets) gaat het hier niet om geld dat je daadwerkelijk hebt uitgegeven of misgelopen. Het gaat om het leed zelf: de fysieke pijn, de angst, het gevoel dat je leven niet meer is wat het was.

De wettelijke basis staat in artikel 6:106 BW. Daarin staat dat je recht hebt op een naar billijkheid vast te stellen schadevergoeding voor ander nadeel dan vermogensschade, onder meer als je lichamelijk letsel hebt opgelopen of in je eer of goede naam bent geschaad. Bij letselschade is dat eerste het belangrijkst: heb je blijvend of tijdelijk letsel door toedoen van een ander, dan komt smartengeld in beeld.

Belangrijk om te weten: smartengeld staat **los van** je overige [schadevergoeding](/schadevergoeding/). Je kunt dus naast vergoeding van je medische kosten en je inkomensverlies ook smartengeld claimen. Het is een aparte post die specifiek jouw persoonlijke leed erkent. Wil je weten welke schadeposten er allemaal spelen in jouw zaak? Bekijk dan onze uitleg over [letselschade berekenen](/letselschade-berekenen/).

Smartengeld heeft eigenlijk twee functies. Ten eerste is het een vorm van **erkenning**: de samenleving en de aansprakelijke partij erkennen dat jou onrecht is aangedaan en dat je daar zwaar onder hebt geleden. Ten tweede is het een **compensatie** die je de mogelijkheid biedt om iets prettigs of zinvols te doen dat het gemis een beetje verzacht. Geen geldbedrag maakt natuurlijk goed wat je is overkomen, maar het kan wel helpen om je leven weer een stukje op te bouwen en het gevoel te geven dat je leed serieus is genomen.

![Persoonlijke hulp bij Smartengeld berekenen](/wp-content/themes/nederlandletselschade/assets/home/pool-10.jpg)Vertel je verhaal [Gratis adviesgesprek](/afspraak/)

## Hoe wordt smartengeld berekend?
Hier komt vaak de eerste teleurstelling: er bestaat geen vaste formule. Smartengeld wordt niet uitgerekend met een rekenmachine, maar vastgesteld **naar billijkheid**. Dat betekent dat een rechter, en in de praktijk meestal de schaderegelaar en de verzekeraar samen, beoordelen welk bedrag rechtvaardig en passend is gezien alle omstandigheden van jouw geval.

Om toch tot een onderbouwd bedrag te komen, wordt in Nederland vrijwel altijd gewerkt met twee hulpmiddelen:

- **De ANWB Smartengeldgids.** Dit naslagwerk bundelt honderden gerechtelijke uitspraken, gerangschikt per type letsel en ernst. Het laat zien welke bedragen rechters in vergelijkbare situaties hebben toegekend.- **Vergelijkbare rechtspraak.** Naast de gids worden actuele uitspraken erbij gezocht. Geen enkele zaak is identiek, maar door zaken te vergelijken met de jouwe ontstaat een realistische bandbreedte.De werkwijze is dus: jouw letsel en de gevolgen daarvan worden zo precies mogelijk in kaart gebracht, en vervolgens vergeleken met eerder beoordeelde zaken. Daaruit volgt een richtbedrag dat als uitgangspunt dient voor de onderhandeling met de verzekeraar. Een goede onderbouwing is hierbij goud waard: hoe scherper jouw situatie is gedocumenteerd, hoe sterker je staat. Lees meer over de basis op onze pagina over [smartengeld](/smartengeld/).

In de praktijk verloopt zo'n berekening in een paar stappen. Eerst verzamelen we je medische gegevens: de diagnose, de behandelingen, de operaties en de prognose van je artsen. Daarna brengen we in kaart welke gevolgen het letsel heeft voor je dagelijks leven, je werk en je sociale activiteiten. Vervolgens zoeken we vergelijkbare uitspraken op waarin rechters over soortgelijk letsel hebben geoordeeld. Op basis daarvan bepalen we een onderbouwde bandbreedte en een streefbedrag. Pas als dat staat, gaan we het gesprek aan met de verzekeraar. Door alles vooraf zorgvuldig te documenteren voorkomen we dat je met een te laag bod akkoord gaat.

Houd er rekening mee dat smartengeld meestal pas definitief wordt vastgesteld als duidelijk is hoe je herstel verloopt. Bij blijvend letsel wordt vaak gewacht tot een zogenoemde **medische eindtoestand** is bereikt: het moment waarop redelijkerwijs geen verbetering of verslechtering meer wordt verwacht. Dan pas is goed te beoordelen wat de werkelijke, blijvende gevolgen zijn. Soms is een voorschot mogelijk, zodat je tussentijds niet in geldnood komt.

### Waarom een tabel nooit het hele verhaal is
Een richtbedrag uit de gids is een startpunt, geen eindbedrag. Twee mensen met dezelfde botbreuk kunnen heel verschillende gevolgen ondervinden: de een herstelt volledig, de ander houdt blijvende beperkingen of kan zijn werk of hobby nooit meer uitoefenen. Juist die persoonlijke gevolgen maken het verschil. Daarom is het zo belangrijk dat iemand echt naar jouw verhaal luistert. Een berekening die alleen op een diagnose is gebaseerd, doet je vrijwel altijd tekort. Wat telt is hoe het letsel doorwerkt in jouw leven, en dat verschilt van mens tot mens.

![Wij brengen al je schade in kaart](/wp-content/themes/nederlandletselschade/assets/home/pool-11.jpg)
## Welke factoren bepalen de hoogte?
De hoogte van het smartengeld is maatwerk. Een aantal factoren weegt zwaar mee:

- **Aard en ernst van het letsel.** Een hersenschudding weegt anders dan dwarslaesie of ernstig hersenletsel. Hoe ingrijpender het letsel, hoe hoger het smartengeld.- **Duur van het herstel.** Was je na enkele weken weer de oude, of duurde het herstel maanden tot jaren, met operaties en revalidatie?- **Blijvende gevolgen.** Houd je blijvende klachten, een blijvend functieverlies of zichtbare littekens? Blijvend letsel verhoogt het smartengeld aanzienlijk.- **Impact op je dagelijks leven.** Kun je je werk, sport, hobby's of zorgtaken nog uitvoeren? Verlies van levensvreugde telt zwaar mee.- **Pijn en psychisch leed.** Chronische pijn, angst, slaapproblemen of een posttraumatische stressstoornis worden meegewogen.- **Je leeftijd.** Bij een jong iemand werken blijvende gevolgen langer door, wat het bedrag kan verhogen.- **Zichtbaarheid en sociale gevolgen.** Littekens in het gezicht of beperkingen die je sociale leven raken, wegen mee.Al deze factoren samen bepalen waar je binnen de bandbreedte uitkomt. Het verschilt sterk per [letselsoort](/letselsoorten/), en binnen elke soort weer per persoon. Daarom begint een goede berekening altijd met goed luisteren en zorgvuldig dossieronderzoek.

Het is verstandig om gedurende je herstel zelf wat bij te houden. Noteer bijvoorbeeld welke pijn je ervaart, welke activiteiten je niet meer kunt doen, hoe je nachten verlopen en welke gebeurtenissen je hebt moeten missen. Zo'n persoonlijk dagboekje klinkt misschien onbelangrijk, maar het levert later vaak waardevol bewijs op van de impact op je leven. Hoe concreter en menselijker je de gevolgen kunt maken, hoe beter we ze kunnen onderbouwen. Je vaste contactpersoon helpt je graag op weg met wat handig is om vast te leggen.

![Wij staan persoonlijk naast je](/wp-content/themes/nederlandletselschade/assets/home/pool-12.jpg)Vertel je verhaal [Gratis adviesgesprek](/afspraak/)

## Richtbedragen per type letsel
Om je een gevoel te geven, hieronder enkele **indicatieve richtbedragen** die in Nederlandse zaken voorkomen. Let op: dit zijn nadrukkelijk indicaties op basis van eerdere rechtspraak en de Smartengeldgids. Jouw persoonlijke bedrag kan hoger of lager uitvallen, afhankelijk van de hierboven genoemde factoren.

- **Whiplash:** ongeveer **€1.500 tot €7.500**, afhankelijk van de duur en ernst van de nekklachten.- **Botbreuk:** ongeveer **€2.500 tot €15.000**, afhankelijk van complicaties en hersteltijd.- **Blijvende rug- of nekklachten:** ongeveer **€7.500 tot €35.000** bij aanhoudende beperkingen.- **Hersenletsel:** ongeveer **€20.000 tot €150.000 of meer**, afhankelijk van de cognitieve en lichamelijke gevolgen.- **Ernstig blijvend letsel** (zoals een dwarslaesie of amputatie): vaak **€50.000 tot €250.000 of meer**.Deze bedragen geven een richting, geen garantie. Het hoogste smartengeld dat in Nederland is toegekend ligt rond de drie ton, bij zeer ernstig en levensontwrichtend letsel. De meeste zaken vallen ruim daaronder. Wil je weten waar jouw letsel ongeveer uitkomt? Wij rekenen het kosteloos en realistisch voor je uit.

Wat ook opvalt als je de bandbreedtes bekijkt: de afstand tussen de onder- en bovenkant is groot. Bij een botbreuk kan het verschil tussen het minimum en maximum al gauw oplopen tot meer dan tienduizend euro. Waar je precies uitkomt, hangt af van die persoonlijke gevolgen die we eerder bespraken. Daarom is het zo belangrijk dat je situatie volledig en eerlijk in beeld is. Onderschat je de gevolgen, dan loop je vergoeding mis waar je wel recht op had. Een ervaren schadebehandelaar weet precies welke argumenten en welke uitspraken in jouw voordeel werken.

## Is smartengeld belastingvrij?
Goed nieuws: smartengeld is in beginsel **onbelast**. Je hoeft over de ontvangen vergoeding geen inkomstenbelasting te betalen, omdat het geen inkomen is maar een vergoeding voor geleden leed. Je houdt dus 100% van je smartengeld.

Er is wel een aandachtspunt. Zodra het bedrag op je rekening staat, behoort het tot je vermogen. Als je totale vermogen boven de vrijstelling in **box 3** uitkomt, kan het in latere jaren meetellen voor de vermogensrendementsheffing. Het smartengeld zelf wordt dus niet belast, maar het kan indirect je box 3-vermogen verhogen. Voor de meeste mensen blijft dit binnen de vrijstelling, maar bij grote bedragen is het verstandig hier rekening mee te houden.

Wil je zekerheid over jouw specifieke situatie? Dan kun je dit met je vaste contactpersoon bespreken, of zo nodig met een belastingadviseur. Wij denken graag met je mee zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Het kan ook zijn dat je smartengeld ontvangt als onderdeel van een totale slotuitkering, waarin ook vergoeding voor inkomensverlies en toekomstige kosten zit. Voor die andere posten kunnen soms andere fiscale regels gelden. Het is dan handig om de uitkering goed gespecificeerd op papier te hebben, zodat duidelijk is welk deel smartengeld is. Wij zorgen ervoor dat de afspraken helder worden vastgelegd, zodat je achteraf precies weet waar je aan toe bent.

## Laat je smartengeld gratis berekenen
Zelf inschatten wat jouw leed waard is, is lastig en vaak onderschat je jezelf. Verzekeraars bieden in eerste instantie regelmatig te lage bedragen aan. Met een professionele, onderbouwde berekening sta je veel sterker. En het mooie is: die hulp kost jou helemaal niets.

Onze inzet is namelijk **100% kosteloos**. De aansprakelijke verzekeraar betaalt onze kosten op grond van artikel 6:96 BW, dus jij krijgt nooit een rekening en houdt 100% van je vergoeding. Je krijgt een eigen vaste contactpersoon, we werken in heel Nederland en komen desgewenst bij je thuis. We zijn aangesloten bij het **NIVRE**, het **NKL** en de **Letselschade Raad**, zodat je weet dat je in deskundige en betrouwbare handen bent.

Zo werkt het in de praktijk. Je neemt contact met ons op en vertelt kort wat er is gebeurd. We luisteren, stellen een paar vragen en leggen uit wat je rechten zijn. Daarna nemen wij de zaak uit handen: we verzamelen je dossier, brengen je schade en je smartengeld in kaart en onderhandelen namens jou met de verzekeraar. Jij wordt bij elke stap op de hoogte gehouden door je eigen vaste contactpersoon. Je hoeft je geen zorgen te maken over juridisch jargon of ingewikkelde brieven; dat regelen wij allemaal voor je.

Neem gerust [contact](/contact/) met ons op of [maak een afspraak](/afspraak/). Bel of mail je vandaag, dan bellen we je nog dezelfde werkdag terug. We luisteren naar jouw verhaal, rekenen je smartengeld realistisch voor je uit en staan naast je tot je krijgt waar je recht op hebt. Je staat sterker dan je denkt.