---
title: "Psychisch letsel / PTSS"
url: https://www.nederlandletselschade.nl/letselsoorten/psychisch-letsel/
date: 2026-06-20
modified: 2026-06-22
lang: nl
author: ""
description: "Psychisch letsel zoals PTSS is net zo echt als lichamelijk letsel. Bij schuld van een ander kun je shockschade, affectieschade en smartengeld claimen."
word_count: 1133
---

# Psychisch letsel / PTSS

## Wat is psychisch letsel en PTSS?
Niet al het [letsel](/letselsoorten/) is lichamelijk. Een ongeval, een overval, geweld, een ernstig arbeidsongeval of het verlies van een dierbare kan diepe psychische sporen nalaten. Veelvoorkomende klachten zijn angst, paniekaanvallen, somberheid, slaapproblemen, herbelevingen en het vermijden van situaties die aan de gebeurtenis herinneren. Wanneer deze klachten ernstig zijn en langdurig aanhouden, kan sprake zijn van een **posttraumatische stressstoornis (PTSS)**.

PTSS is een **erkend psychiatrisch ziektebeeld**, opgenomen in de officiële classificatiesystemen voor psychische stoornissen (de DSM). Het is dus geen kwestie van "je niet flink genoeg houden", maar een vastgestelde aandoening. Naast PTSS kunnen ook een depressieve stoornis of een angststoornis het gevolg zijn van een schokkende gebeurtenis. Psychisch letsel gaat bovendien vaak samen met lichamelijk letsel: wie een ernstige whiplash of hersenletsel oploopt, ontwikkelt niet zelden ook depressieve of angstklachten.

![Persoonlijke hulp bij Psychisch letsel / PTSS](/wp-content/themes/nederlandletselschade/assets/home/pool-1.jpg)Vertel je verhaal [Gratis adviesgesprek](/afspraak/)

## Symptomen en herstel
De klachten van PTSS en ander psychisch letsel verschillen per persoon, maar veelvoorkomend zijn:

- Herbelevingen: het opnieuw beleven van de gebeurtenis in flashbacks of nachtmerries.- Vermijding van plekken, mensen of situaties die aan het gebeurde herinneren.- Constante alertheid, schrikachtigheid en prikkelbaarheid.- Slaapproblemen en concentratieverlies.- Somberheid, schuldgevoelens en verlies van interesse.- Angst- en paniekklachten.Met de juiste behandeling, zoals traumatherapie (bijvoorbeeld EMDR) of cognitieve gedragstherapie, is veel mogelijk en kunnen veel mensen flink herstellen. Het herstel kost echter tijd en verloopt met ups en downs. Een tijdige diagnose en behandeling door een psychiater of psycholoog zijn belangrijk, zowel voor je herstel als voor je dossier.

Het kan zijn dat je drempelvrees voelt om hulp te zoeken, of dat je denkt dat je het zelf wel moet kunnen oplossen. Dat is heel begrijpelijk, maar professionele hulp is geen teken van zwakte. Juist door je klachten serieus te nemen en je te laten behandelen, geef je jezelf de beste kans op herstel. Bovendien legt een behandelaar vast wat je doormaakt, en die verslaglegging is later van grote waarde wanneer je je schade wilt verhalen. Schaam je dus niet en wacht niet te lang: hoe eerder je aan de slag gaat, hoe beter dat doorgaans is, zowel voor jou als voor je zaak.

![Wij brengen al je schade in kaart](/wp-content/themes/nederlandletselschade/assets/home/pool-2.jpg)
## Aansprakelijkheid hangt af van de oorzaak
Of je recht hebt op een vergoeding, hangt niet af van het psychisch letsel zelf, maar van de **oorzaak** van de gebeurtenis. De aansprakelijkheid wordt bepaald door wat er is gebeurd en wie daarvoor verantwoordelijk is.

Ontstond het trauma bij een aanrijding, dan is de veroorzaker van het [verkeersongeval](/verkeersongeval/) (en diens verzekeraar) aansprakelijk. Gebeurde het op je werk, bijvoorbeeld na een ernstig bedrijfsongeval of een overval, dan is meestal je werkgever aansprakelijk vanwege zijn zorgplicht. Bij geweld is de dader aansprakelijk; in dat geval kan ook het Schadefonds Geweldsmisdrijven een rol spelen. We stellen daarom altijd eerst vast wie er moet betalen. Een overzicht van de oorzaken vind je op onze pagina over [letselsoorten](/letselsoorten/).

![Wij staan persoonlijk naast je](/wp-content/themes/nederlandletselschade/assets/home/pool-3.jpg)Vertel je verhaal [Gratis adviesgesprek](/afspraak/)

## De juridische drempel: in je persoon aangetast
Voor vergoeding van psychisch letsel geldt in het recht een belangrijke voorwaarde. Niet ieder verdriet of iedere schrik geeft recht op smartengeld. Er moet sprake zijn van een **aantasting in de persoon**, en dat betekent in de regel dat je een **in de psychiatrie erkend ziektebeeld** hebt, zoals PTSS, een depressieve stoornis of een angststoornis, als gevolg van de gebeurtenis. Gewone verdriet, boosheid, schrik of teleurstelling is juridisch niet voldoende.

Daarom is een diagnose door een psychiater of psycholoog zo belangrijk: die toont aan dat je klachten een vastgestelde stoornis vormen en niet "alleen" begrijpelijke emoties zijn. Is die drempel gehaald, dan staat de deur naar vergoeding open. Een ervaren belangenbehartiger zorgt dat je dossier op dit punt goed wordt onderbouwd.

Het causaal verband speelt ook bij psychisch letsel een rol: de stoornis moet het gevolg zijn van de schokkende gebeurtenis en niet al voor het ongeval hebben bestaan. Had je eerder al psychische klachten, dan betekent dat niet automatisch dat je geen recht op vergoeding hebt. Ook hier geldt dat de veroorzaker je moet nemen zoals je bent; een verergering van bestaande klachten door de gebeurtenis komt voor vergoeding in aanmerking. Een zorgvuldige onderbouwing met behandelaars en zo nodig een onafhankelijke deskundige is daarbij belangrijk.

## Shockschade en affectieschade
Bij psychisch letsel kennen we twee bijzondere vormen die het waard zijn apart te noemen.

**Shockschade** is de schade die je oploopt door het directe, hevige schrikken van een schokkende gebeurtenis, bijvoorbeeld omdat je getuige was van een ernstig ongeval of geconfronteerd werd met de gevolgen daarvan voor een naaste. Ook hier geldt de drempel: er moet een erkend psychisch ziektebeeld zijn ontstaan. Wie aan de voorwaarden voldoet, heeft recht op vergoeding van zowel de materiële schade als smartengeld.

**Affectieschade** is iets anders: dit is een vergoeding voor het verdriet van naasten wanneer een dierbare door een fout van een ander overlijdt of ernstig en blijvend letsel oploopt. Sinds **1 januari 2019** kent Nederland hiervoor een wettelijke regeling met vaste bedragen. Die bedragen liggen, afhankelijk van de relatie en de situatie, in een bandbreedte van ongeveer **12.500 tot 20.000 euro** per naaste. Het gaat hier om vaste, in de wet vastgelegde bedragen, en niet om een individuele berekening.

## Welke schade en smartengeld bij psychisch letsel?
Is de drempel gehaald, dan heb je recht op vergoeding van al je schade. De **materiële schade** omvat onder meer behandelkosten en eigen risico, verlies van inkomen als je (deels) niet kunt werken, reiskosten en kosten voor hulp in huis. Een volledige [berekening van je letselschade](/letselschade-berekenen/) brengt al deze posten in kaart. Meer over je aanspraken lees je op onze pagina over [schadevergoeding](/schadevergoeding/).

Daarnaast is er het [smartengeld](/smartengeld/) voor het geestelijk leed. De hoogte wordt bepaald aan de hand van vergelijkbare zaken uit de **ANWB Smartengeldgids**. Ter **indicatie** (elke zaak is uniek) gaat het bij PTSS en ander erkend psychisch letsel grofweg om 1.500 tot 25.000 euro of meer, afhankelijk van de ernst, de duur en het herstel. Bij affectieschade gelden de hierboven genoemde vaste wettelijke bedragen. Deze bedragen zijn nadrukkelijk indicatief en dienen alleen als richtsnoer.

## Wanneer heb je een expert nodig?
Bij psychisch letsel is deskundige hulp vaak verstandig, juist omdat de juridische drempel hoog ligt en de verzekeraar geneigd is je klachten als "begrijpelijke emoties" af te doen. Een ervaren belangenbehartiger zorgt dat de diagnose en het causaal verband goed worden onderbouwd, berekent je volledige schade, voert de onderhandelingen en gaat zorgvuldig en met geduld met je verhaal om.

Let ook op de termijnen: een vordering tot schadevergoeding verjaart in beginsel na **vijf jaar**, gerekend vanaf het moment dat je bekend bent met de schade en de aansprakelijke partij. Wacht dus niet te lang met het melden van je zaak.

Goede hulp hoeft je niets te kosten. Omdat de aansprakelijke verzekeraar op grond van **artikel 6:96 BW** de redelijke kosten van rechtsbijstand vergoedt, is onze begeleiding voor jou **kosteloos** zodra de aansprakelijkheid vaststaat. Je hoeft dus niet te kiezen tussen je herstel en je recht. Wil je weten waar je staat? Neem gerust vrijblijvend contact op, dan kijken we samen naar jouw situatie.