---
title: "CRPS (posttraumatische dystrofie): chronische pijn en je rechten na een ongeval"
url: https://www.nederlandletselschade.nl/blog/crps-2/
date: 2026-10-27
modified: 2026-10-27
lang: nl
author: "admin"
description: "CRPS (Complex Regionaal Pijnsyndroom), vroeger posttraumatische dystrofie genoemd, is een aandoening waarbij je na een letsel of operatie langdurige, heftige pijn houdt in een arm, hand, been of voet —..."
categories:
  - "Letselschade"
word_count: 1766
---

# CRPS (posttraumatische dystrofie): chronische pijn en je rechten na een ongeval

**CRPS** (Complex Regionaal Pijnsyndroom), vroeger posttraumatische dystrofie genoemd, is een aandoening waarbij je na een letsel of operatie langdurige, heftige pijn houdt in een arm, hand, been of voet — vaak met zwelling, verkleuring en een veranderde temperatuur van de huid. Ontstond jouw CRPS door toedoen van een ander, bijvoorbeeld na een botbreuk bij een aanrijding of een bedrijfsongeval, dan kun je die partij aansprakelijk stellen op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) en je volledige schade verhalen. Omdat CRPS moeilijk objectiveerbaar is en vaak invaliderend, is het verstandig je zaak vroeg te laten beoordelen door een gespecialiseerde letselschade-expert. In een verhaalbare zaak betaalt de aansprakelijke verzekeraar ook jouw kosten voor rechtsbijstand (artikel 6:96 lid 2 BW).

## Het korte antwoord

- **Wat is het:** een chronisch pijnsyndroom in een ledemaat dat ontstaat na een letsel of ingreep — met pijn, zwelling, verkleuring, temperatuurverschil en soms bewegingsverlies, dat niet in verhouding staat tot het oorspronkelijke letsel.
- **Wanneer schade verhalen:** zodra een ander (mede)verantwoordelijk is voor het letsel of de behandeling waarna de CRPS ontstond — bij een verkeersongeval, een bedrijfsongeval of een medische fout.
- **Waarom lastig:** CRPS is moeilijk objectiveerbaar en de oorzaak is medisch omstreden; verzekeraars betwisten daarom vaak het verband tussen ongeval en klachten.
- **Wat het kost:** in een verhaalbare zaak niets — de kosten van een letselschadejurist worden op de aansprakelijke partij verhaald (artikel 6:96 lid 2 BW).

## Wat is CRPS of posttraumatische dystrofie precies?

CRPS staat voor Complex Regionaal Pijnsyndroom. In Nederland werd lang de term posttraumatische dystrofie gebruikt; internationaal spreekt men van CRPS. De aandoening ontstaat meestal ná een op zichzelf niet uitzonderlijk letsel — een polsbreuk, een enkelbreuk, een kneuzing of een operatie — waarbij het herstel niet verloopt zoals verwacht. In plaats van af te nemen blijft de pijn hangen of neemt die toe, en het aangedane lichaamsdeel gaat zich anders gedragen.

Kenmerkend voor CRPS zijn onder meer:

- **Aanhoudende, brandende pijn** die niet in verhouding staat tot het oorspronkelijke letsel en soms al ontstaat bij lichte aanraking;
- **Zwelling** van de hand, voet of het gewricht, die kan wisselen in de loop van de dag;
- **Veranderde huid:** verkleuring (rood, blauw of bleek), een glanzend of juist droog aspect en veranderde beharing of nagelgroei;
- **Temperatuurverschil:** het aangedane lichaamsdeel voelt warmer of kouder aan dan de andere kant;
- **Bewegingsverlies en krachtsverlies,** stijfheid en soms onwillekeurige bewegingen of trillen.

De klachten kunnen wisselen en zich uitbreiden. Bij een deel van de mensen herstelt CRPS in de loop van maanden, maar bij anderen wordt de aandoening chronisch en invaliderend, met blijvende gevolgen voor werk, huishouden en dagelijks leven. Meer over de verschillende letsels lees je op de hub [letselsoorten](https://www.nederlandletselschade.nl/letselsoorten/).

## Symptomen en gevolgen in het dagelijks leven

De impact van CRPS wordt vaak onderschat, juist omdat de buitenkant lang niet altijd laat zien hoe zwaar de klachten zijn. Veelvoorkomende gevolgen zijn:

- voortdurende pijn die je slaap, concentratie en stemming aantast;
- het niet meer volledig kunnen gebruiken van een hand, arm, voet of been, waardoor werken, autorijden, sporten en zelfs aankleden moeizaam worden;
- overgevoeligheid, waardoor kleding, een handdruk of een lichte aanraking al pijn doet;
- vermoeidheid en somberheid door de aanhoudende pijn en de onzekerheid over herstel;
- uitval van werk, soms langdurig of blijvend, met verlies van inkomen als gevolg.

Omdat de aandoening zich in golven kan gedragen — de ene dag beter, de andere dag veel slechter — is CRPS ook voor de omgeving lastig te begrijpen. Een zorgvuldige, objectieve vastlegging van je klachten en beperkingen is daarom niet alleen medisch, maar ook juridisch belangrijk.

## Waarom CRPS juridisch bijzonder is

CRPS neemt in het letselschaderecht een bijzondere plaats in, en wel om twee redenen. Ten eerste is de aandoening **moeilijk objectiveerbaar**: er bestaat geen enkele bloedtest of scan die CRPS onomstotelijk aantoont. De diagnose wordt door een arts gesteld op basis van het klachtenpatroon (de zogeheten Budapest-criteria) en het uitsluiten van andere oorzaken. Ten tweede is de **ontstaanswijze** medisch nog niet volledig verklaard.

Verzekeraars grijpen die onzekerheid vaak aan om het **causaal verband** tussen het ongeval en jouw klachten te betwisten: zou je ook zónder het ongeval deze pijn hebben gekregen? Juridisch draait het dan om de vraag of het letsel is opgetreden dat zonder het ongeval was uitgebleven (het condicio sine qua non-verband). In de letselschadepraktijk wordt daarbij groot gewicht toegekend aan de situatie vóór het ongeval: had je vóór het ongeval geen klachten aan het betreffende lichaamsdeel en ontstonden die kort ná het letsel, dan versterkt dat je zaak aanzienlijk. Een goede letselschade-expert bouwt dat verband zorgvuldig op, zo nodig met een onafhankelijk medisch advies. Achtergrond over uitspraken in letselschadezaken vind je bij [de Rechtspraak](https://www.rechtspraak.nl/).

## Wanneer kun je je schade verhalen?

Je kunt je schade verhalen als een ander juridisch verantwoordelijk is voor het letsel of de behandeling waarna de CRPS ontstond. Dat speelt onder meer bij:

- een [verkeersongeval](https://www.nederlandletselschade.nl/verkeersongeval/) — bijvoorbeeld CRPS na een pols- of enkelbreuk die je bij een aanrijding opliep. Voor fietsers en voetgangers geldt bovendien de beschermende regeling van artikel 185 WVW;
- een [bedrijfsongeval](https://www.nederlandletselschade.nl/bedrijfsongeval/) — denk aan een val of een beknelling op het werk. De werkgever heeft een vergaande zorgplicht en moet zorgen voor een veilige werkplek (artikel 7:658 BW);
- een [medische fout](https://www.nederlandletselschade.nl/overige-letselschade/medische-fout/) — bijvoorbeeld wanneer CRPS ontstaat of verergert na een onzorgvuldig uitgevoerde operatie of een te strak aangelegd gips. De hulpverlener moet handelen als een redelijk bekwaam vakgenoot (artikelen 7:453 en 7:462 BW).

Twijfel je of jouw situatie kans maakt? Laat het beoordelen. Een **letselschade advocaat** of gespecialiseerde jurist vertelt je eerlijk of er een aansprakelijke partij is en of het zin heeft je schade te verhalen.

## Welke schade kun je claimen?

CRPS kan tot forse en langdurige schade leiden, juist door het chronische en invaliderende karakter. Je kunt onder meer denken aan:

- **Medische kosten:** eigen risico, fysiotherapie, pijnbehandeling, revalidatie, hulpmiddelen en aanpassingen in huis.
- **Verlies van inkomen:** gemist loon tijdens uitval en, bij blijvende beperkingen, [verlies van arbeidsvermogen](https://www.nederlandletselschade.nl/blog/schadevergoeding/) wanneer je je werk niet of niet volledig meer kunt doen.
- **Hulp in het huishouden en verzorging:** als je door pijn en krachtsverlies dagelijkse taken niet meer zelf kunt uitvoeren.
- **Kosten van herstel en aanpassing:** reiskosten naar behandelaars, aangepast vervoer en woningaanpassingen.
- **Smartengeld:** een vergoeding voor pijn, verdriet en verlies van levensvreugde (artikel 6:106 BW). De chronische pijn en de invloed op je leven wegen hierin zwaar mee.

Een volledig overzicht vind je in onze uitleg over [schadevergoeding](https://www.nederlandletselschade.nl/blog/schadevergoeding/) en over [immateriële schade](https://www.nederlandletselschade.nl/blog/immateriele-schade/). Wil je dieper ingaan op één onderdeel, lees dan onze aparte artikelen over [schadevergoeding bij CRPS](https://www.nederlandletselschade.nl/blog/crps-schadevergoeding/) en over [smartengeld bij CRPS](https://www.nederlandletselschade.nl/blog/crps-smartengeld/).

## Wat kost hulp van een letselschadebedrijf?

Dit is de vraag die slachtoffers het vaakst tegenhoudt, vaak onnodig. In een verhaalbare letselschadezaak draagt de aansprakelijke partij ook de redelijke kosten van jouw rechtsbijstand. Dat staat in artikel 6:96 lid 2 BW: de kosten om je schade en de aansprakelijkheid vast te stellen en om je schade buiten rechte vergoed te krijgen, horen bij je schade.

Concreet betekent dit dat je voor de hulp van ons **letselschadebedrijf** in de regel niets betaalt, zolang er een aansprakelijke partij is. We bespreken vooraf altijd helder of je zaak verhaalbaar is, zodat je nooit voor verrassingen staat. De achtergrond bij de wetsartikelen kun je nalezen op [wetten.overheid.nl](https://wetten.overheid.nl/), en onafhankelijke informatie over een zorgvuldige afhandeling van letselschade vind je bij [De Letselschade Raad](https://www.deletselschaderaad.nl/).

## Zo pak je het aan bij CRPS

- **Zorg voor een goede diagnose.** Laat de klachten vastleggen door je (huis)arts en, waar nodig, een revalidatiearts of pijnspecialist. Een tijdige, gedocumenteerde diagnose is de basis van je dossier.
- **Leg vast wat er gebeurde.** Bewaar gegevens over het ongeval of de behandeling, getuigen en, op het werk, een melding in het ongevallenregister.
- **Houd je klachten en schade bij.** Noteer in een dagboek hoe de pijn en beperkingen zich ontwikkelen, en bewaar bonnen en facturen. Juist bij een moeilijk objectiveerbare aandoening is dit waardevol.
- **Laat je zaak beoordelen.** Een letselschade advocaat of jurist beoordeelt de aansprakelijkheid en je kansen, kosteloos.
- **Stel de tegenpartij aansprakelijk.** Wij stellen de aansprakelijke partij of verzekeraar in gebreke en vragen waar mogelijk een voorschot aan, zodat je niet maandenlang op geld wacht.

## Eerlijke aanbeveling

Herstel je van een breuk of kneuzing zonder blijvende klachten, en had niemand anders schuld? Dan heb je waarschijnlijk geen jurist nodig. Maar zodra CRPS chronisch dreigt te worden en een ander aansprakelijk is — bijvoorbeeld na een aanrijding, een bedrijfsongeval of een medische fout — is professionele hulp bijna altijd verstandig. Deze zaken zijn juridisch en medisch complex: het causaal verband wordt vaak betwist en de schade loopt door de invaliderende gevolgen fors op. Een gespecialiseerde **letselschadejurist** zorgt dat het verband zorgvuldig wordt onderbouwd en dat je niets laat liggen — en kost je in een verhaalbare zaak niets.

Wil je weten waar jij staat? [Plan een gratis adviesgesprek](https://www.nederlandletselschade.nl/afspraak/) of vraag direct een [gratis intake](https://www.nederlandletselschade.nl/#intake) aan. We beoordelen je zaak kosteloos en claimen je maximale schadevergoeding. Meer achtergrond over je rechten lees je ook op onze [homepage](https://www.nederlandletselschade.nl/).

## Veelgestelde vragen

**Wat is het verschil tussen CRPS en posttraumatische dystrofie?** Het gaat om dezelfde aandoening. Posttraumatische dystrofie was de oudere Nederlandse benaming; internationaal en tegenwoordig ook hier spreekt men van CRPS (Complex Regionaal Pijnsyndroom). Het beschrijft chronische pijn met zwelling en verkleuring in een ledemaat na een letsel of operatie.

**Kan ik mijn schade verhalen bij CRPS?** Ja, als een ander verantwoordelijk is voor het letsel of de behandeling waarna de CRPS ontstond, bijvoorbeeld bij een verkeersongeval, een bedrijfsongeval of een medische fout. Je stelt die partij aansprakelijk op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) en verhaalt je volledige schade.

**Waarom is CRPS juridisch zo lastig?** CRPS is moeilijk objectiveerbaar en de oorzaak is medisch omstreden. Verzekeraars betwisten daarom vaak het verband tussen het ongeval en je klachten. Een zorgvuldige, gedocumenteerde diagnose en een sterk opgebouwd causaal verband zijn daarom cruciaal.

**Krijg ik smartengeld bij CRPS?** Ja, je kunt smartengeld claimen voor de pijn, het verdriet en het verlies van levensvreugde (artikel 6:106 BW). De chronische pijn en de invloed op je werk, huishouden en dagelijks leven wegen daarbij zwaar mee. Meer lees je in ons artikel over smartengeld bij CRPS.

**Wat kost een letselschadejurist bij CRPS?** In een verhaalbare zaak niets. De aansprakelijke verzekeraar betaalt ook jouw redelijke kosten voor rechtsbijstand (artikel 6:96 lid 2 BW). Wij bespreken vooraf of je zaak verhaalbaar is, zodat je nooit voor verrassingen staat.

**Wat kan ik zelf doen om mijn zaak te versterken?** Zorg voor een tijdige diagnose door een arts, houd een dagboek bij van je klachten en beperkingen en bewaar alle bonnen en medische verslagen. Juist bij een moeilijk objectiveerbare aandoening helpt goede documentatie om het verband met het ongeval aan te tonen.